ماده ۴۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دعاوی زیر قابل ارجاع به داوری نیست: ۱- دعوای ورشکستگی. ۲- دعاوی راجع به اصل نکاح، فسخ آن، طلاق و نسب.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برخی دعاوی را نمی‌توان به داوری سپرد؛ یعنی طرفین نمی‌توانند با توافق خودشان، حل اختلاف را به داور بسپارند. متن ماده دو مورد را نام برده است: اول دعوای ورشکستگی، و دوم دعاوی مربوط به اصل نکاح (درستی و اصل ازدواج)، فسخ آن، طلاق و نسب.

منظور از «اصل نکاح» خودِ مسئله ازدواج است، «فسخ» یعنی برهم‌زدن نکاح، «طلاق» یعنی جدا شدن زوجین و «نسب» یعنی رابطه خویشاوندی خونی مثل پدر و فرزندی. این ماده توضیح نمی‌دهد که چرا این دعاوی از داوری کنار گذاشته شده‌اند و دربارهٔ دعاوی دیگری که در این فهرست نیامده‌اند هم حکمی نمی‌دهد.

این ماده فقط فهرست این دعاوی را بیان می‌کند و اشاره‌ای به سرنوشت توافق داوری در این موارد یا ضمانت اجرای آن ندارد؛ در این بخش متن ساکت است.

مصادیق واقعی

علی و مریم که قصد جدا شدن دارند، با هم توافق می‌کنند موضوع طلاقشان را به یک داور بسپارند؛ بر اساس این ماده، دعوای طلاق قابل ارجاع به داوری نیست.
دو شریک یک شرکت، اختلاف دربارهٔ ورشکستگی را می‌خواهند به داور بدهند؛ این ماده می‌گوید دعوای ورشکستگی قابل ارجاع به داوری نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر من و همسرم توافق کنیم که موضوع طلاق را داور حل کند، می‌شود؟

نه؛ بر اساس این ماده، دعاوی مربوط به طلاق قابل ارجاع به داوری نیستند.

چه دعاویی قابل ارجاع به داوری نیستند؟

طبق این ماده دو دسته: دعوای ورشکستگی، و دعاوی راجع به اصل نکاح، فسخ آن، طلاق و نسب.

دعاوی مربوط به نسب هم نمی‌تواند به داور سپرده شود؟

بله؛ در فهرست این ماده، دعاوی راجع به نسب هم در شمار مواردی آمده که قابل ارجاع به داوری نیستند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۴۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک