ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه در تنظیم و نوشتن رای دادگاه سهو قلم رخ دهد مثل از قلم افتادن کلمه ای یا زیاد شدن آن و یا اشتباهی در محاسبه صورت گرفته باشد تا وقتی که از آن درخواست تجدیدنظر نشده، دادگاه راسا یا به درخواست ذی نفع، رای را تصحیح می‌نماید. رای تصحیحی به طرفین ابلاغ خواهد شد. تسلیم رونوشت رای اصلی بدون رونوشت رای تصحیحی ممنوع است. حکم دادگاه در قسمتی که مورد اشتباه نبوده در صورت قطعیت اجرا خواهد شد.

تبصره ۱

در مواردی که اصل حکم یا قرار دادگاه قابل واخواهی یا تجدیدنظر یا فرجام است تصحیح آن نیز در مدت قانونی قابل واخواهی یا تجدیدنظر یا فرجام خواهد بود.

تبصره ۲

چنانچه رای مورد تصحیح به واسطه واخواهی یا تجدیدنظر یا فرجام نقض گردد رای تصحیحی نیز از اعتبار خواهد افتاد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که دادگاه در نوشتن متن رأی‌اش اشتباه کوچکی می‌کند؛ مثلاً یک کلمه از قلم می‌افتد، یک کلمه اضافه می‌شود یا در محاسبه اشتباهی رخ می‌دهد. در چنین حالتی، تا وقتی که از آن رأی درخواست تجدیدنظر نشده، دادگاه خودش یا به درخواست کسی که نفع دارد، همان رأی را اصلاح می‌کند. رأی اصلاحی هم باید به طرفین ابلاغ شود و دادن رونوشت رأی اصلی بدون رونوشت رأی اصلاحی ممنوع است.

تبصره ۱ می‌گوید اگر اصل حکم یا قرار دادگاه قابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام باشد، اصلاح آن هم در همان مدت قانونی قابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام است. تبصره ۲ می‌گوید اگر رأیی که اصلاح شده، به‌خاطر واخواهی یا تجدیدنظر یا فرجام نقض شود، رأی اصلاحی هم از اعتبار می‌افتد.

همچنین بر اساس خود ماده، بخشی از حکم دادگاه که اشتباه نبوده، در صورت قطعیت اجرا می‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید دادگاه رأیی به نفع علی صادر می‌کند و در متن آن، مبلغی که باید پرداخت شود اشتباه محاسبه شده است. تا وقتی درخواست تجدیدنظر داده نشده، علی می‌تواند درخواست کند دادگاه این اشتباه محاسبه را اصلاح کند و رأی اصلاحی هم به طرفین ابلاغ می‌شود.
فرض کنید در متن رأی، نام مریم به اشتباه حذف شده است. دادگاه خودش یا با درخواست مریم، این اشتباه را اصلاح می‌کند؛ اما دادن رونوشت رأی اصلی بدون رونوشت رأی اصلاحی ممنوع است.

سؤالات پرتکرار

اگر در متن رأی دادگاه یک کلمه اشتباه نوشته شده باشد، چه می‌شود؟

تا وقتی درخواست تجدیدنظر داده نشده، دادگاه خودش یا به درخواست کسی که نفع دارد، رأی را اصلاح می‌کند و رأی اصلاحی به طرفین ابلاغ می‌شود.

آیا می‌شود رونوشت رأی اصلی را بدون رونوشت رأی اصلاحی گرفت؟

نه، بر اساس این ماده تسلیم رونوشت رأی اصلی بدون رونوشت رأی تصحیحی ممنوع است.

اگر رأیی که اصلاح شده بعداً نقض شود، رأی اصلاحی چه سرنوشتی پیدا می‌کند؟

طبق تبصره ۲، اگر رأی مورد اصلاح به واسطه واخواهی یا تجدیدنظر یا فرجام نقض شود، رأی اصلاحی هم از اعتبار می‌افتد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک