ماده ۳۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

رایی که پس از رسیدگی واخواهی صادر می‌شود فقط نسبت به واخواه و واخوانده موثر است و شامل کسی که واخواهی نکرده است نخواهد شد، مگر اینکه رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در این صورت نسبت به کسانی که مشمول حکم غیابی بوده ولی واخواهی نکرده اند نیز تسری خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید رأیی که پس از رسیدگی به واخواهی صادر می‌شود، فقط نسبت به دو طرف همان واخواهی، یعنی واخواه و واخوانده، اثر دارد. بنابراین کسی که واخواهی نکرده است، به‌طور معمول مشمول اثر این رأی قرار نمی‌گیرد.

اما یک استثنا وجود دارد: اگر رأی صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد، در آن صورت اثر رأی به کسانی که مشمول حکم غیابی بوده‌اند ولی واخواهی نکرده‌اند نیز سرایت می‌کند.

متن تعریف روشنی از عبارت «قابل تجزیه و تفکیک نباشد» ارائه نکرده است؛ فقط همین شرط و نتیجهٔ آن را بیان کرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی، مریم و حسن مشمول یک حکم غیابی هستند. علی واخواهی می‌کند. اگر رأی بعد از رسیدگی به واخواهی قابل تجزیه و تفکیک باشد، این رأی فقط نسبت به علی و واخوانده اثر دارد و شامل حسن که واخواهی نکرده است نمی‌شود.
فرض کنید در یک پرونده، چند نفر مشمول حکم غیابی هستند و فقط یکی از آن‌ها واخواهی می‌کند. اگر رأی صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد، اثر آن به کسانی که مشمول حکم غیابی بوده‌اند ولی واخواهی نکرده‌اند نیز تسری پیدا می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر چند نفر مشمول یک حکم غیابی باشند و فقط یکی از آن‌ها واخواهی کند، رأی جدید شامل بقیه هم می‌شود؟

طبق این ماده، رأی پس از رسیدگی واخواهی فقط نسبت به واخواه و واخوانده موثر است و شامل کسی که واخواهی نکرده نمی‌شود؛ مگر اینکه رأی قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در آن صورت به کسانی که مشمول حکم غیابی بوده ولی واخواهی نکرده‌اند نیز تسری دارد.

منظور از «قابل تجزیه و تفکیک نباشد» چیست؟

این متن تعریف دقیقی از آن ارائه نکرده است و فقط گفته اگر رأی قابل تجزیه و تفکیک نباشد، اثر رأی به کسانی که مشمول حکم غیابی بوده ولی واخواهی نکرده‌اند نیز تسری پیدا می‌کند.

آیا رأی پس از واخواهی به همهٔ کسانی که در پرونده بودند اثر دارد؟

نه لزوماً؛ این ماده می‌گوید رأی فقط نسبت به واخواه و واخوانده موثر است و شامل کسی که واخواهی نکرده نمی‌شود، مگر در حالت استثنای قابل تجزیه و تفکیک نبودن رأی.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←