ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه خواهان (مدعی) فاقد بینه و گواه واجد شرایط باشد و خوانده (مدعی علیه) منکر ادعای خواهان بوده به تقاضای خواهان، منکر، ادای سوگند می‌نماید و به موجب آن ادعا ساقط خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یکی از راه‌های پایان دادن به یک دعوای مدنی را توضیح می‌دهد: سوگند. بر اساس این متن، اگر خواهان (کسی که ادعایی مطرح کرده) نه مدرک و بینه‌ای داشته باشد و نه شاهد واجد شرایط، و خوانده (کسی که علیه او ادعا شده) ادعای خواهان را انکار کند، در این حالت به درخواست خودِ خواهان، خوانده سوگند یاد می‌کند و با این سوگند، ادعای خواهان از بین می‌رود.

نکته مهم این است که این کار خودبه‌خود انجام نمی‌شود، بلکه به تقاضای خواهان صورت می‌گیرد. متن این ماده توضیح نمی‌دهد که «شاهد واجد شرایط» چه کسی است یا اگر خوانده از سوگند یاد کردن خودداری کند چه اتفاقی می‌افتد؛ این بخش‌ها در همین متن روشن نشده است.

مصادیق واقعی

علی ادعا می‌کند که مریم مبلغی به او بدهکار است، اما هیچ سند یا شاهدی ندارد. مریم این ادعا را انکار می‌کند. علی درخواست می‌کند که مریم سوگند یاد کند و مریم سوگند یاد می‌کند؛ در نتیجه ادعای علی از بین می‌رود.
شرکتی به نام «الف» از شخصی به نام رضا طلبکار است، ولی مدرک و شاهد واجد شرایطی ندارد. رضا بدهی را انکار می‌کند و به تقاضای شرکت، سوگند یاد می‌کند؛ با این سوگند، ادعای شرکت ساقط می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر خواهان هیچ مدرک و شاهدی نداشته باشد، تکلیف دعوا چه می‌شود؟

به تقاضای خواهان، خوانده‌ای که ادعا را انکار کرده سوگند یاد می‌کند و با این سوگند ادعا از بین می‌رود.

آیا قاضی خودش می‌تواند خوانده را سوگند بدهد؟

بر اساس متن این ماده، سوگند دادن خوانده به تقاضای خواهان انجام می‌شود.

اگر خوانده حاضر به سوگند یاد کردن نشود چه می‌شود؟

متن این ماده به این حالت اشاره‌ای نکرده و دربارهٔ آن توضیحی نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک