ماده ۲۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر لازم باشد که تحقیقات کارشناسی در خارج از مقر دادگاه رسیدگی کننده اجرا شود و طرفین کارشناس را با تراضی تعیین نکرده باشند، دادگاه می‌تواند انتخاب کارشناس را به طریق قرعه به دادگاهی که تحقیقات در مقر آن دادگاه اجراء می‌شود واگذار نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که دادگاه رسیدگی‌کننده به یک پرونده، لازم می‌بیند تحقیقات کارشناسی در جایی خارج از مقر خودِ آن دادگاه انجام شود. در چنین حالتی، اگر طرفین دعوا با توافق یکدیگر کارشناس را انتخاب نکرده باشند، دادگاه می‌تواند انتخاب کارشناس را به دادگاهی که تحقیقات در محل آن انجام می‌شود واگذار کند.

روش این انتخاب در متن ماده «قرعه» ذکر شده است؛ یعنی انتخاب کارشناس به‌صورت تصادفی و قرعه‌کشی‌شده انجام می‌شود، نه با نظر شخصی.

بنابراین این ماده دو شرط را کنار هم قرار می‌دهد: نخست اینکه تحقیقات کارشناسی باید خارج از مقر دادگاه رسیدگی‌کننده اجرا شود، و دوم اینکه طرفین خودشان کارشناس را با توافق تعیین نکرده باشند.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه تهران از مریم شکایت کرده و پرونده نیاز به کارشناسی ملکی در اصفهان دارد. چون تحقیقات باید در اصفهان انجام شود و علی و مریم بر سر انتخاب کارشناس توافق نکرده‌اند، دادگاه تهران می‌تواند انتخاب کارشناس را به دادگاه اصفهان واگذار کند تا آن دادگاه از طریق قرعه کارشناس را تعیین کند.
مریم و علی در پرونده‌ای در شهر خودشان اختلاف دارند، اما موضوع کارشناسی مربوط به املاکی در شهر دیگری است و طرفین بر کارشناس واحدی توافق ندارند. در این حالت دادگاه رسیدگی‌کننده می‌تواند تعیین کارشناس را به دادگاه همان شهر دیگر بسپارد تا با قرعه انتخاب شود.

سؤالات پرتکرار

اگر من و طرف مقابل روی انتخاب کارشناس توافق نکنیم، تکلیف چیست؟

بر اساس این ماده، اگر لازم باشد تحقیقات کارشناسی خارج از مقر دادگاه رسیدگی‌کننده انجام شود و شما با توافق کارشناس را تعیین نکرده باشید، دادگاه می‌تواند انتخاب کارشناس را از طریق قرعه به دادگاه محل اجرای تحقیقات واگذار کند.

در این حالت دادگاه چطور کارشناس را انتخاب می‌کند؟

متن ماده می‌گوید انتخاب کارشناس «به طریق قرعه» انجام می‌شود؛ یعنی انتخاب تصادفی است، نه انتخابی که بر پایهٔ نظر شخصی باشد.

این حکم در چه شرایطی اعمال می‌شود؟

وقتی که دو شرط کنار هم وجود داشته باشد: تحقیقات کارشناسی باید خارج از مقر دادگاه رسیدگی‌کننده اجرا شود، و طرفین کارشناس را با تراضی (توافق) تعیین نکرده باشند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک