ماده ۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاه نسبت به دعوایی که به آن رجوع شده است با همان دادگاه است. مناط صلاحیت، تاریخ تقدیم دادخواست است مگر در موردی که خلاف آن مقرر شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی دعوایی به یک دادگاه داده می‌شود، خودِ همان دادگاه تصمیم می‌گیرد که آیا صلاحیت رسیدگی به آن را دارد یا نه. یعنی قرار نیست دادگاه دیگری به جای او این موضوع را تعیین کند.

همچنین این ماده یک معیار زمانی مشخص می‌کند: برای اینکه ببینیم دادگاه صلاحیت دارد یا نه، باید وضعیت را در «تاریخ تقدیم دادخواست» در نظر بگیریم. اگر بعد از این تاریخ شرایط عوض شود، اثری بر صلاحیت دادگاه ندارد.

در پایان ماده یک استثنا هم آمده است: اگر قانون در موردی به‌طور خاص ترتیب دیگری مقرر کرده باشد، همان ترتیب خاص ملاک است و این قاعدهٔ کلی کنار می‌رود.

مصادیق واقعی

علی در تهران دادخواستی تقدیم می‌کند و بعد از آن طرف مقابل به شهر دیگری نقل مکان می‌کند. بر اساس این ماده، ملاک برای بررسی صلاحیت دادگاه، وضعیت در روز تقدیم دادخواست است، نه محل زندگی جدید.
مریم دادخواستی را به یک دادگاه می‌دهد و خودِ همان دادگاه بررسی می‌کند که آیا صلاحیت رسیدگی دارد یا نه؛ در این بررسی، تاریخ تقدیم دادخواست را در نظر می‌گیرد.

سؤالات پرتکرار

چه کسی تعیین می‌کند که یک دادگاه به دعوای من صلاحیت دارد یا نه؟

بر اساس این ماده، خودِ همان دادگاهی که دعوا به آن رجوع شده است.

اگر بعد از تقدیم دادخواست شرایط عوض شود، صلاحیت دادگاه تغییر می‌کند؟

طبق این ماده، ملاک، تاریخ تقدیم دادخواست است؛ پس تغییر شرایط بعد از آن، در این قاعدهٔ کلی ملاک نیست.

آیا همیشه تاریخ تقدیم دادخواست ملاک است؟

این ماده می‌گوید بله، مگر در موردی که قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک