ماده ۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه سند ثبت احوال در ایران تنظیم شده و ذی‌نفع مقیم خارج از کشور باشد رسیدگی با دادگاه محل صدور سند است و اگر محل تنظیم سند و اقامت خواهان هر دو خارج از کشور باشد در صلاحیت دادگاه عمومی شهرستان تهران خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ این است که وقتی یک «سند ثبت احوال» (مثل شناسنامه یا سند ولادت) در ایران صادر شده باشد، اما فرد ذی‌نفع خارج از کشور زندگی کند، کدام دادگاه به پرونده او رسیدگی می‌کند. در این حالت، رسیدگی در صلاحیت دادگاهی است که محل صدور سند در حوزهٔ آن قرار دارد؛ یعنی اگر سند در یک شهر ایران صادر شده باشد، همان شهر مرجع رسیدگی است.

حالت دوم این ماده مربوط به جایی است که هم محل تنظیم سند و هم محل اقامت خواهان هر دو بیرون از کشور باشد. در این صورت، صلاحیت رسیدگی با دادگاه عمومی شهرستان تهران است.

این ماده فقط تکلیف «کدام دادگاه صالح است» را مشخص می‌کند و دربارهٔ محتوای پرونده یا نتیجهٔ آن چیزی نمی‌گوید. متن ماده شامل تبصره یا بند دیگری نیست.

مصادیق واقعی

شناسنامهٔ علی در ایران و در شهر اصفهان صادر شده، اما او سال‌هاست در آلمان زندگی می‌کند. اگر او بخواهد پرونده‌ای مرتبط با این سند را مطرح کند، طبق این ماده رسیدگی با دادگاه محل صدور سند، یعنی در حوزهٔ اصفهان، است.
سند ولادت مریم بیرون از ایران تنظیم شده و خودش هم در کانادا اقامت دارد. در این حالت، رسیدگی در صلاحیت دادگاه عمومی شهرستان تهران خواهد بود.

سؤالات پرتکرار

من خارج از کشور زندگی می‌کنم، ولی شناسنامه‌ام در ایران صادر شده؛ پرونده‌ام در کدام دادگاه رسیدگی می‌شود؟

طبق این ماده، رسیدگی با دادگاه محل صدور سند است؛ یعنی دادگاهی که در حوزهٔ محل صدور شناسنامه قرار دارد.

اگر هم سند من بیرون از ایران صادر شده باشد و هم خودم خارج از کشور باشم، چه دادگاهی صالح است؟

در این حالت، طبق این ماده صلاحیت رسیدگی با دادگاه عمومی شهرستان تهران است.

آیا این ماده دربارهٔ دادگاه کیفری یا موضوع پرونده هم چیزی گفته است؟

نه؛ متن این ماده فقط دربارهٔ صلاحیت دادگاه برای رسیدگی است و دربارهٔ نوع پرونده یا کیفری بودن آن حرفی نزده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک