ماده ۲۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که طرفین دعوا یا یکی از آنان به اطلاعات اهل محل استناد نمایند، اگرچه به طور کلی باشد و اسامی مطلعین را هم ذکر نکنند، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می‌نماید. چنانچه قرار تحقیق محلی به درخواست یکی از طرفین صادر گردد، طرف دیگر دعوا می‌تواند در موقع تحقیقات، مطلعین خود را در محل حاضر نماید که اطلاع آنها نیز استماع شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «تحقیق محلی» است؛ یعنی وقتی در یک دعوای مدنی، یک طرف یا هر دو طرف به دانش و اطلاعات مردم همان محل استناد کنند. در این حالت، دادگاه لازم نیست اسم و مشخصات شاهدها را دقیقاً به او بگویند؛ حتی اگر استناد به‌صورت کلی و بدون ذکر نام مطلعین باشد، دادگاه «قرار تحقیق محلی» صادر می‌کند، یعنی دستور می‌دهد در خود محل بررسی و پرس‌وجو انجام شود.

بخش دوم ماده به حق طرف مقابل مربوط است: اگر قرار تحقیق محلی به درخواست یکی از طرفین صادر شده باشد، طرف دیگر هم می‌تواند هنگام انجام تحقیقات، مطلعین و شاهدهای خودش را در محل حاضر کند تا گفته‌های آن‌ها هم شنیده شود. یعنی این کار فقط به نفع درخواست‌کننده نیست و طرف دیگر هم چنین حقی دارد.

مصادیق واقعی

علی از مریم بابت مرز زمین شکایت دارد و می‌گوید مردم محله از وضعیت زمین اطلاع دارند، ولی اسم آن‌ها را نمی‌داند. دادگاه به‌خاطر همین استناد کلی، قرار تحقیق محلی صادر می‌کند تا در محل بررسی شود.
فرض کنید قرار تحقیق محلی به درخواست علی صادر شده است. مریم می‌تواند در زمان انجام تحقیقات در محل حاضر شود و مطلعین خودش را هم معرفی کند تا حرف آن‌ها هم شنیده شود.

سؤالات پرتکرار

اگر اسم شاهدهای محلی را ندانم، آیا دادگاه به درخواست من رسیدگی می‌کند؟

بله؛ بر اساس این ماده، حتی اگر استناد به اطلاعات اهل محل به‌طور کلی باشد و اسم مطلعین هم ذکر نشود، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می‌کند.

اگر قرار تحقیق محلی به درخواست طرف مقابل صادر شود، من هم حق دارم شاهد معرفی کنم؟

بله؛ در این حالت طرف دیگر دعوا می‌تواند در موقع تحقیقات، مطلعین خود را در محل حاضر کند تا اطلاع آن‌ها هم استماع شود.

آیا در این ماده گفته شده قرار تحقیق محلی فقط با درخواست هر دو طرف صادر می‌شود؟

خیر؛ متن می‌گوید اگر طرفین دعوا یا یکی از آنان به اطلاعات اهل محل استناد کنند، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می‌نماید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک