ماده ۲۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

می توان کسی را که خط یا مهر یا امضا یا اثر انگشت منعکس در سند به او نسبت داده شده است، اگر در حال حیات باشد، برای استکتاب یا اخذ اثر انگشت یا تصدیق مهر دعوت نمود. عدم حضور یا امتناع او از کتابت یا زدن انگشت یا تصدیق مهر می‌تواند قرینه صحت سند تلقی شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر در یک سند، خط، مهر، امضا یا اثر انگشتی به شخص خاصی نسبت داده شده باشد و آن شخص زنده باشد، می‌توان او را دعوت کرد تا در محضر دادگاه بنویسد (استکتاب)، اثر انگشت بزند یا درستی مهر را تأیید کند.

نکته مهم این ماده آن است که اگر آن شخص دعوت را نپذیرد و حاضر نشود، یا حاضر شود ولی از نوشتن، زدن انگشت یا تأیید مهر امتناع کند، این رفتار می‌تواند «قرینه» (نشانه‌ای که به ذهن قاضی کمک می‌کند) بر درست بودن آن سند تلقی شود؛ یعنی صرفاً نشانه‌ای است که دادگاه ممکن است آن را به نفع صحت سند در نظر بگیرد.

این ماده دربارهٔ نحوهٔ اجرای این دعوت، تشریفات آن یا پیامدهای قطعی امتناع حکمی تعیین نکرده و فقط همین دو موضوع (امکان دعوت و امکان تلقی امتناع به‌عنوان قرینه) را بیان کرده است.

مصادیق واقعی

علی مدعی است امضای زیر یک سند مالکیت مربوط به او نیست. دادگاه می‌تواند او را دعوت کند تا در جلسه بنویسد یا اثر انگشت بزند تا با سند مقایسه شود. اگر علی حاضر نشود یا از نوشتن امتناع کند، این امتناع می‌تواند قرینه‌ای بر درست بودن سند تلقی شود.
مریم در برابر ادعای وجود مهر او پای یک قرارداد می‌گوید مهر متعلق به او نیست. دادگاه می‌تواند او را برای تصدیق مهر دعوت کند؛ اگر او از تأیید مهر خودداری کند، این خودداری می‌تواند نشانه‌ای بر صحت آن مهر در نظر گرفته شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که خط یا امضای او در سند آمده، از آمدن به دادگاه خودداری کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس همین متن، عدم حضور او می‌تواند قرینه صحت سند تلقی شود؛ یعنی نشانه‌ای که دادگاه ممکن است آن را به نفع درست بودن سند در نظر بگیرد.

آیا فقط امضا را می‌توان به این شکل بررسی کرد؟

نه؛ متن به خط، مهر، امضا و اثر انگشت منعکس در سند اشاره کرده و درخواست نوشتن (استکتاب)، گرفتن اثر انگشت یا تصدیق مهر را ممکن دانسته است.

شرط استفاده از این راه چیست؟

بر اساس همین متن، شخصی که این آثار به او نسبت داده شده باید در حال حیات باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک