ماده ۱۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانی، متصرف پس از تصرف عدوانی غرس اشجار یا احداث بنا کرده باشد، اشجار و بنا در صورتی باقی می ماند که متصرف عدوانی مدعی مالکیت مورد حکم تصرف عدوانی باشد و در ظرف یک ماه از تاریخ اجرای حکم، در باب مالکیت به دادگاه صلاحیتدار دادخواست بدهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کسی ملکی را به‌زور تصرف کرده و پس از آن تصرف، در آن ملک درخت کاشته یا ساختمان ساخته است. در چنین حالتی، این درخت‌ها و ساختمان‌ها باقی می‌مانند، اما نه به‌طور خودکار؛ بلکه فقط اگر دو شرط با هم جمع شود.

شرط اول اینکه همان متصرفی که به‌زور تصرف کرده، مدعی باشد که مالک ملک مورد رأی تصرف عدوانی است. شرط دوم اینکه از تاریخ اجرای این حکم، در مدت یک ماه، دربارهٔ مالکیت به دادگاه صلاحیتدار دادخواست بدهد.

بنابراین اگر این دو شرط رعایت نشود، متن ماده راه‌حل دیگری را بیان نکرده و در این باره ساکت است.

مصادیق واقعی

علی زمینی را به‌زور تصرف می‌کند و پس از آن در زمین درخت می‌کارد. بعد حکم تصرف عدوانی صادر می‌شود. اگر علی ادعا کند که خودش مالک زمین است و از تاریخ اجرای حکم، تا یک ماه به دادگاه صلاحیتدار دادخواست مالکیت بدهد، درخت‌ها در زمین باقی می‌مانند.
مریم تجاری می‌سازد بعد از اینکه ملکی را به‌زور تصرف کرده است. حکم تصرف عدوانی اجرا می‌شود. اگر مریم خود را مالک نداند یا در مدت یک ماه از اجرای حکم دادخواست مالکیت ندهد، شرایط این ماده برای باقی‌ماندن ساختمان فراهم نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی بعد از تصرف عدوانی در ملک من درخت بکارد، آن درخت‌ها در ملک می‌مانند؟

طبق همین متن، درخت‌ها فقط در صورتی باقی می‌مانند که آن متصرف مدعی مالکیت ملک مورد حکم تصرف عدوانی باشد و در مدت یک ماه از تاریخ اجرای حکم، در باب مالکیت به دادگاه صلاحیتدار دادخواست بدهد.

مهلت دادخواست مالکیت برای متصرف چقدر است؟

طبق این ماده، یک ماه از تاریخ اجرای حکم.

متصرف باید به کدام دادگاه مراجعه کند؟

متن فقط گفته «دادگاه صلاحیتدار» و مشخص نکرده کدام دادگاه؛ جزئیات آن در این ماده بیان نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک