ماده ۱۶۳ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوا کرده است، نمی‌تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی دربارهٔ «مالکیت» یا «اصل حق ارتفاق و انتفاع» دادخواست داده و دعوا مطرح کرده باشد، دیگر نمی‌تواند دربارهٔ همان موضوع، دعوای «تصرف عدوانی» یا «ممانعت از حق» مطرح کند. به زبان ساده، میان این دو راه باید یکی را انتخاب کند.

«حق ارتفاق» یعنی حقی که شخص در ملک دیگری دارد (مثلاً حق عبور از زمین دیگری)، و «حق انتفاع» یعنی حق بهره‌بردن از مالی که متعلق به شخص دیگری است.

«تصرف عدوانی» یعنی شکایت از کسی که مال را از تصرف شخص بیرون آورده است، و «ممانعت از حق» یعنی شکایت از کسی که مانع استفاده شخص از حقش می‌شود. این متن تبصره ندارد و دربارهٔ موارد دیگر یا شرایط بیشتر چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

مریم دربارهٔ مالکیت یک زمین علیه علی اقامه دعوا کرده است. بر اساس این ماده، مریم نمی‌تواند همزمان دربارهٔ همان زمین دعوای تصرف عدوانی مطرح کند.
علی دربارهٔ اصل حق ارتفاق (مثلاً حق عبور از ملک همسایه) دعوا مطرح کرده است. بر اساس این ماده، او نمی‌تواند نسبت به ممانعت از حق نیز طرح دعوا کند.

سؤالات پرتکرار

اگر دربارهٔ مالکیت ملکی دادخواست داده باشم، می‌توانم همزمان دعوای تصرف عدوانی هم مطرح کنم؟

بر اساس این ماده، نه؛ کسی که راجع به مالکیت اقامه دعوا کرده، نمی‌تواند نسبت به تصرف عدوانی طرح دعوا نماید.

این ماده دربارهٔ حق ارتفاق و انتفاع چه می‌گوید؟

اگر کسی راجع به اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوا کرده باشد، نمی‌تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا کند.

آیا این ماده تبصره یا شرط دیگری دارد؟

در همین متن، تبصره یا شرط دیگری ذکر نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۶۳ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک