ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در دعاوی تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق ابراز سند مالکیت دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق می‌باشد مگر آنکه طرف دیگر سبق تصرف و استفاده از حق خود را به طریق دیگر ثابت نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ سه نوع دعوا در دادگاه است: تصرف عدوانی (یعنی کسی مال یا ملک شما را بدون اجازه گرفته باشد)، مزاحمت (ایجاد اختلال در استفادهٔ شما از مال) و ممانعت از حق (جلوگیری از استفادهٔ شما از حقی که دارید).

بر اساس این متن، اگر در چنین دعواهایی سند مالکیت خود را نشان دهید، همین سند دلیل بر آن است که شما پیش‌تر در مال تصرف داشته‌اید یا از آن حق استفاده می‌کرده‌اید. یعنی لازم نیست جداگانه ثابت کنید که قبلاً در آن مال بوده‌اید.

اما این حکم مطلق نیست: اگر طرف مقابل بتواند به راهی غیر از سند مالکیت ثابت کند که خودش پیش‌تر تصرف داشته یا از حق استفاده می‌کرده است، آن وقت این سند به‌تنهایی برای شما کارساز نیست. این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

علی سند مالکیت زمینی را دارد و می‌گوید مریم بدون اجازه در آن زمین تصرف کرده است. با این ماده، علی برای اثبات اینکه قبلاً خودش در زمین تصرف داشته، می‌تواند سند مالکیتش را ارائه کند.
مریم سند مالکیت ملکی را دارد و می‌گوید همسایه‌اش جلوی استفادهٔ او از یک حق مربوط به ملک را گرفته است. بر اساس این متن، ارائهٔ سند مالکیت دلیل بر سبق استفادهٔ او از آن حق است، مگر اینکه طرف مقابل خلافش را به طریق دیگر ثابت کند.

سؤالات پرتکرار

اگر سند مالکیت داشته باشم، آیا لازم است جداگانه ثابت کنم که قبلاً در ملک تصرف داشته‌ام؟

بر اساس این متن، در دعاوی تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق، ابراز سند مالکیت خودش دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق است.

آیا طرف مقابل می‌تواند این سند را بی‌اثر کند؟

بله، بر اساس همین متن اگر طرف دیگر سبق تصرف و استفاده از حق خود را به طریق دیگر ثابت کند، آن وقت سند مالکیت به‌تنهایی دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق نیست.

این ماده دربارهٔ چه دعواهایی صحبت می‌کند؟

دربارهٔ سه دعوا: تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←