ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، خواهان باید ثابت نماید که موضوع دعوا حسب مورد قبل از خارج شدن ملک از تصرف وی و یا قبل از ممانعت و یا مزاحمت در تصرف و یا مورد استفاده او بوده و بدون رضایت او و یا به غیر وسیله قانونی از تصرف وی خارج شده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یکی از مواد مربوط به دعاوی «تصرف عدوانی»، «ممانعت از حق» و «مزاحمت» است. طبق این متن، کسی که چنین دعوایی را مطرح می‌کند (خواهان) باید چند چیز را اثبات کند.

نخست اینکه موضوع دعوا — بسته به نوع آن دعوا — پیش از آنکه ملک از تصرف او خارج شود، یا پیش از آنکه مانع او شوند، یا پیش از آنکه مزاحمتی برای او پیش بیاید، در تصرف یا مورد استفادهٔ خودش بوده است. دوم اینکه این خروج از تصرف بدون رضایت او رخ داده یا از راهی که قانون آن را مجاز ندانسته انجام شده است.

به زبان ساده: اثبات این موارد بر عهدهٔ کسی است که شکایت را مطرح کرده است. متن این ماده به تبصره‌ای اشاره نکرده و در آن هم مشخص نشده که این ادعاها با چه نوع دلیلی باید ثابت شوند؛ بنابراین در این باره سکوت دارد.

مصادیق واقعی

علی مدتی زمینی را در دست داشته و از آن استفاده می‌کرده است. یک روز مریم بدون اجازهٔ علی آن زمین را تصرف می‌کند. علی برای طرح دعوای تصرف عدوانی باید ثابت کند که پیش از این ماجرا زمین در تصرف خودش بوده و بدون رضایت او از تصرفش خارج شده است.
مریم از یک مسیر عبور می‌کرده و پس از مدتی علی جلوی این عبور را می‌گیرد. مریم برای دعوای ممانعت از حق باید ثابت کند که پیش از مانع شدن، از آن مسیر استفاده می‌کرده و این ممانعت بدون رضایت او بوده است.

سؤالات پرتکرار

اثبات این موضوعات بر عهدهٔ چه کسی است؟

بر اساس همین متن، بر عهدهٔ خواهان است؛ یعنی کسی که دعوا را مطرح کرده باید این موارد را ثابت کند.

خواهان دقیقاً چه چیزهایی باید ثابت کند؟

باید ثابت کند که موضوع دعوا پیش از خارج شدن ملک از تصرفش یا پیش از ممانعت یا مزاحمت، در تصرف یا مورد استفادهٔ او بوده، و اینکه بدون رضایت او یا به غیر وسیلهٔ قانونی از تصرفش خارج شده است.

آیا این ماده گفته که این ادعاها با چه دلیلی باید ثابت شوند؟

نه؛ در همین متنی که داده شده، دربارهٔ نوع یا شکل دلیل توضیحی نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک