ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در دعاوی بازرگانی و دعاوی راجع به اموال منقول که از عقود و قراردادها ناشی شده باشد خواهان می‌تواند به دادگاهی رجوع کند که عقد یا قرارداد در حوزه آن واقع شده است یا تعهد می‌بایست در آنجا انجام شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره این است که در دو نوع دعوا، خواهان (کسی که شکایت را مطرح می‌کند) حق انتخاب بیشتری برای مراجعه به دادگاه دارد: نخست دعاوی بازرگانی و دوم دعاوی مربوط به اموال منقول که از عقود و قراردادها ناشی شده است.

در این دو حالت، خواهان می‌تواند به دادگاهی مراجعه کند که عقد یا قرارداد در حوزه آن واقع شده است، یعنی جایی که قرارداد در آنجا بسته شده؛ یا به دادگاهی که تعهد باید در آنجا انجام شود.

این متن فقط همین دو گزینه را بیان می‌کند و دربارهٔ سایر حالت‌ها یا دادگاه‌های دیگر چیزی نمی‌گوید. همچنین توضیح نمی‌دهد که منظور از «حوزه» یا «انجام تعهد» دقیقاً چیست؛ اگر در تعیین آن ابهام باشد، متن پاسخ روشنی به آن نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی و مریم قراردادی برای خرید و فروش کالا (مال منقول) امضا می‌کنند که در شهر محل سکونت مریم بسته می‌شود. اگر علی بخواهد از مریم شکایت کند، بر اساس این ماده می‌تواند به دادگاهی مراجعه کند که این قرارداد در حوزه آن بسته شده است.
شرکتی با یک تاجر قرارداد بازرگانی می‌بندد که طبق آن، تعهد باید در شهر دیگری انجام شود. اگر شرکت بخواهد شکایت کند، بر اساس این ماده می‌تواند به دادگاهی مراجعه کند که تعهد باید در آنجا انجام شود.

سؤالات پرتکرار

این ماده به من چه اجازه‌ای می‌دهد؟

اگر دعوای شما بازرگانی باشد یا دربارهٔ مال منقولی باشد که از یک قرارداد ناشی شده، می‌توانید به دادگاهی مراجعه کنید که قرارداد در حوزه آن بسته شده یا تعهد باید در آنجا انجام شود.

آیا این ماده دربارهٔ همهٔ دعواها است؟

نه. متن ماده فقط دو دسته را نام برده است: دعاوی بازرگانی و دعاوی مربوط به اموال منقول که از عقود و قراردادها ناشی شده باشد.

منظور از «تعهد می‌بایست در آنجا انجام شود» چیست؟

خود این متن توضیحی دربارهٔ معنای دقیق این عبارت نداده است و فقط آن را به عنوان یکی از گزینه‌های انتخاب دادگاه ذکر کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک