ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول اعم از دعاوی مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق، تصرف عدوانی و سایر حقوق راجع به آن در دادگاهی اقامه می‌شود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است، اگرچه خوانده در آن حوزه مقیم نباشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید دعواهایی که دربارهٔ اموال غیرمنقول (مثل زمین، خانه، مغازه) مطرح می‌شود، باید در دادگاهی اقامه شود که آن مال غیرمنقول در محدودهٔ آن قرار دارد. این حکم شامل دعواهای مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق، تصرف عدوانی و دیگر حقوق مربوط به مال غیرمنقول هم می‌شود.

نکتهٔ مهم این است که محل زندگی خوانده (کسی که علیه او شکایت شده) در این حالت اهمیتی ندارد؛ حتی اگر خوانده ساکن همان شهر یا همان حوزهٔ قضایی نباشد، دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول صالح به رسیدگی است.

متن این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

علی و مریم بر سر مالکیت یک زمین در شهر الف اختلاف دارند، اما مریم در شهر ب زندگی می‌کند. بر اساس این ماده، علی باید دعوا را در دادگاه شهر الف که زمین در آنجا واقع است اقامه کند.
خانه‌ای در شهر پ متعلق به علی است و مریم بدون اجازه در آن ساکن شده است. علی می‌تواند دعوای تصرف عدوانی را در دادگاه شهر پ مطرح کند، هرچند مریم در شهر دیگری سکونت داشته باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر ملک من در یک شهر باشد ولی طرف مقابل در شهر دیگری زندگی کند، باید کجا شکایت کنم؟

بر اساس این ماده، دعوا در دادگاهی اقامه می‌شود که مال غیرمنقول در حوزهٔ آن واقع است، حتی اگر خوانده در آن حوزه ساکن نباشد.

این حکم شامل چه نوع دعواهایی می‌شود؟

دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول، از جمله دعاوی مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق، تصرف عدوانی و سایر حقوق راجع به آن.

آیا محل زندگی خوانده در این گونه دعواها تأثیری دارد؟

طبق همین متن، اگرچه خوانده در حوزه‌ای که مال در آن واقع است مقیم نباشد، دعوا همچنان در دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول اقامه می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک