ماده ۱۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه یکی از اصحاب دعوا فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان که به موجب آن سمت، داخل دادرسی شده زایل گردد دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام می‌دارد. پس از تعیین جانشین و درخواست ذی‌نفع، جریان دادرسی ادامه می‌یابد مگر اینکه فوت یا حجر یا زوال سمت یکی از اصحاب دعوی تاثیری در دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد که در این صورت دادرسی نسبت به دیگران ادامه خواهد یافت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که در جریان یک پروندهٔ مدنی، یکی از طرف‌های دعوا دچار تغییری می‌شود: یا فوت می‌کند، یا محجور می‌شود (یعنی به دلیل مانند صغر یا سفاهت، خودش نمی‌تواند در امور مالی و حقوقی خود تصمیم بگیرد)، یا سمتی که به خاطر آن وارد این پرونده شده از او گرفته می‌شود.

در چنین حالتی دادگاه رسیدگی را موقتاً متوقف می‌کند و این موضوع را به طرف دیگر اطلاع می‌دهد. بعد از اینکه جانشین آن شخص مشخص شد و فرد ذی‌نفع درخواست داد، رسیدگی دوباره ادامه پیدا می‌کند.

اما اگر فوت، حجر یا از دست رفتن سمت آن شخص، اثری روی ادامهٔ دادرسی نسبت به بقیهٔ طرف‌ها نداشته باشد، پرونده به خاطر او متوقف نمی‌ماند و رسیدگی نسبت به دیگران ادامه می‌یابد.

مصادیق واقعی

علی در میانهٔ یک پروندهٔ مدنی فوت می‌کند. دادگاه رسیدگی را موقتاً متوقف می‌کند و به مریم (طرف دیگر دعوا) اطلاع می‌دهد. پس از اینکه جانشین علی مشخص شد و ذی‌نفع درخواست داد، جریان دادرسی ادامه می‌یابد.
در یک پرونده، مریم به عنوان نمایندهٔ یک سازمان وارد دعوا شده بود و بعداً سمتش از او گرفته می‌شود. دادگاه رسیدگی را موقتاً متوقف می‌کند و به طرف دیگر اطلاع می‌دهد؛ مگر اینکه این موضوع اثری بر دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد که در آن صورت رسیدگی نسبت به دیگران ادامه می‌یابد.

سؤالات پرتکرار

اگر یکی از طرف‌های دعوا در وسط پرونده فوت کند، پرونده چه می‌شود؟

دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف می‌کند و به طرف دیگر اطلاع می‌دهد. پس از تعیین جانشین و درخواست ذی‌نفع، دادرسی ادامه می‌یابد.

معنی «محجور شدن» در این ماده چیست؟

همین متن فقط واژهٔ «محجور» را به کار برده و توضیح بیشتری دربارهٔ آن نداده است؛ به طور کلی به کسی گفته می‌شود که خودش نمی‌تواند در امور حقوقی و مالی خود تصمیم بگیرد.

اگر فوت یا محجور شدن یک طرف، به پروندهٔ دیگران ربطی نداشته باشد، باز هم پرونده متوقف می‌ماند؟

نه؛ در این صورت دادرسی نسبت به دیگران ادامه خواهد یافت.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←