ماده ۴۵ قانون کار

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کارفرما فقط در موارد ذیل می‌تواند از مزد کارگر برداشت نماید: ‌الف - موردی که قانون صراحتاً اجازه داده باشد ب - هنگامی که کارفرما به عنوان مساعده وجهی به کارگر داده باشد ج - اقساط وامهایی که کارفرما به کارگر داده است طبق ضوابط مربوطه ‌د - چنانچه در اثر اشتباه محاسبه مبلغی اضافه پرداخت شده باشد ه - مال‌الاجاره خانه سازمانی (‌که میزان آن با توافق طرفین تعیین گردیده است) در صورتی که اجاره‌ای باشد با توافق طرفین تعیین می‌گردد ‌و - وجوهی که پرداخت آن از طرف کارگر برای خرید اجناس ضروری از شرکت تعاونی مصرف همان کارگاه تعهد شده است. ‌تبصره - هنگام دریافت وام مذکور در بند ح با توافق طرفین باید میزان اقساط پرداختی تعیین گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کارفرما در اصل نمی‌تواند از مزد کارگر کم کند، مگر در مواردی که خودِ متن شمرده است. یعنی برداشت از مزد یک استثناست، نه قاعده.

مواردی که در متن آمده این‌هاست: جایی که قانون صریحاً اجازه داده باشد؛ وقتی کارفرما قبلاً به کارگر مساعده (پول پیش‌پرداخت) داده باشد؛ اقساط وامی که کارفرما به کارگر داده، طبق ضوابط مربوط؛ اگر در اثر اشتباه در محاسبه، پولی اضافه پرداخت شده باشد؛ مال‌الاجارهٔ خانهٔ سازمانی که میزان آن با توافق طرفین تعیین شده است (در متن آمده اگر اجاره‌ای باشد، با توافق طرفین تعیین می‌گردد)؛ و پول‌هایی که کارگر تعهد کرده برای خرید اجناس ضروری از تعاونی مصرف همان کارگاه بپردازد.

در پایان یک تبصره آمده که می‌گوید هنگام گرفتن وامی که در «بند ح» گفته شده، میزان اقساط باید با توافق طرفین مشخص شود. نکته این است که بندهای همین ماده با حروف الف تا و شمرده شده‌اند و در همین متن بندی با عنوان «ح» دیده نمی‌شود؛ پس این ارجاع در همین متن مبهم است و نمی‌توان از روی این متن گفت منظور کدام بند است.

مصادیق واقعی

علی از کارفرمایش مقداری پول به‌عنوان مساعده گرفته است؛ کارفرما می‌تواند با استناد به بند ب این پول را از مزد بعدی او کم کند.
مریم در خانهٔ سازمانی محل کارش ساکن است و میزان اجارهٔ آن با توافق او و کارفرما تعیین شده؛ کارفرما می‌تواند مال‌الاجاره را از مزد او برداشت کند.

سؤالات پرتکرار

آیا کارفرما می‌تواند به خاطر دیرآمدن یا جریمهٔ انتظامی از مزد من کم کند؟

این متن فقط شش مورد مشخص را نام برده است و دربارهٔ جریمه یا دیرآمدن چیزی نگفته؛ بنابراین از روی همین متن نمی‌توان گفت چنین برداشتی مجاز است یا نه.

اگر کارفرما اشتباهاً بیشتر از مزد من به من پول داده باشد، می‌تواند پس بگیرد؟

بله، بند د این مورد را جزو موارد مجاز برداشت از مزد شمرده است: زمانی که در اثر اشتباه در محاسبه، مبلغی اضافه پرداخت شده باشد.

تبصرهٔ آخر ماده به کدام بند اشاره می‌کند؟

تبصره به «بند ح» اشاره کرده است، اما بندهای همین ماده با الف تا و آمده و در این متن بندی با عنوان «ح» وجود ندارد؛ پس این ارجاع در همین متن روشن نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون کار ←