ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

الحاقی ۱۳۹۸/۱۱/۰۱

چنانچه در حین بررسی توسط دادستان یا رسیدگی توسط دادگاه، جرمی کشف شود، موضوع برای رسیدگی به مرجع قضایی صالح اعلام می‌شود. این امر مانع ادامه رسیدگی مراجع موضوع این قانون نخواهد بود. همچنین حکم مراجع موضوع این قانون مانع رسیدگی مراجع کیفری به اتهامات افراد نیست. صدور قرارهای موقوفی یا منع تعقیب یا رای برائت از سایر مراجع نیز مانع رسیدگی مراجع موضوع این قانون نخواهد بود. در مواردی که رای قطعی مراجع، در ماهیت حقوقی پرونده های موضوع این قانون موثر باشد، این رای حسب مورد مانع رسیدگی توسط قاضی یا برای او لازم الاتباع است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کار دو مسیر جدا از هم — «رسیدگی به پرونده‌های موضوع این قانون» و «رسیدگی کیفری به جرم» — متوقف‌کنندهٔ یکدیگر نیستند. اگر دادستان در حال بررسی یا دادگاه در حال رسیدگی باشد و در میان کار، جرمی کشف شود، آن موضوع به مرجع قضایی صالح اعلام می‌شود، اما این باعث نمی‌شود رسیدگیِ مراجع موضوع این قانون متوقف شود.

همچنین حکم مراجع موضوع این قانون مانع رسیدگی کیفری به اتهامات افراد نیست؛ و برعکس، اگر مراجع دیگر قرار موقوفی تعقیب یا منع تعقیب صادر کنند یا رای برائت بدهند، این هم مانع رسیدگی مراجع موضوع این قانون نمی‌شود.

تنها جایی که یک تصمیم از بیرون اثر می‌گذارد این است: اگر رای قطعی مراجع در «ماهیت حقوقی» پرونده‌های موضوع این قانون مؤثر باشد، آن رای به اقتضای مورد، یا مانع رسیدگی قاضی است یا برای او لازم‌الاتباع است. متن توضیح بیشتری دربارهٔ اینکه کدام حالت مانع و کدام حالت لازم‌الاتباع است نمی‌دهد و این بخش کلی و تا حدی مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید پرونده‌ای دربارهٔ اموال نامشروع علی در جریان بررسی است و در همین حین معلوم شود او یک سند جعل کرده است. موضوع جرم به مرجع قضایی صالح اعلام می‌شود، ولی بررسی پروندهٔ اموال متوقف نمی‌شود.
فرض کنید دادگاه کیفری مریم را برائت می‌دهد. این برائت به‌خودی‌خود مانع رسیدگی مراجع موضوع این قانون نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر در وسط رسیدگی معلوم شود یک جرم هم اتفاق افتاده، پروندهٔ اصلی خواب می‌ماند؟

نه؛ بر اساس این متن، موضوع جرم به مرجع قضایی صالح اعلام می‌شود، ولی این امر مانع ادامهٔ رسیدگی مراجع موضوع این قانون نخواهد بود.

اگر مرجع دیگری برای فرد قرار منع تعقیب بدهد یا برائت صادر کند، تکلیف پروندهٔ موضوع این قانون چیست؟

طبق این متن، صدور قرار موقوفی یا منع تعقیب یا رای برائت از سایر مراجع مانع رسیدگی مراجع موضوع این قانون نمی‌شود.

آیا حکم مراجع موضوع این قانون جلوی رسیدگی کیفری را می‌گیرد؟

نه؛ متن می‌گوید حکم مراجع موضوع این قانون مانع رسیدگی مراجع کیفری به اتهامات افراد نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←
ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران — لویادسک