ماده ۱ قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصطلاحات مذکور در این قانون که در قوانین دیگر تعریف نشده به شرح زیر بیان می‌شود: ۱ - ربا بر دو نوع است: الف - ربای قرضی و آن بهره‌ای است که طبق شرط یا بنا و روال مقرض از مقترض دریافت نماید. ب - ربای معاملی و آن «زیاده»ای است که یکی از طرفین معامله زائد بر عوض یا معوض از طرف دیگر دریافت کند بشرطی که عوضین مکیل یا موزون و عرفا یا شرعاً از جنس واحد باشد ۲ - زمین رها شده زمین مسبوق به احیائی است که مالک از آن اعراض کند.

تبصره

اعراض مالک باید در دادگاه ثابت شود. ۳ - مباحات اصلی اموالی است که مالک و سابقه احیاء و تحجیر و حیازت نسبت به آنها معلوم نباشد. ۴ - سوء استفاده از موقوفات عبارت است از تحصیل ثروت ناشی از دخالت در وقف برخلاف ترتیبی که شرع معین نموده باشد. ۵ - سوء استفاده از مقاطعه کاریها و معاملات دولتی عدم رعایت قوانین و مقررات و شرایط در قراردادهایی است که بین دولت و اشخاص حقیقی و حقوقی منعقد شده و موجب درآمد نامشروع شده باشد و یا این که در اثر اعمال نفوذ و روابط، معامله یا قراردادی برخلاف شرع و مصالح مسلم امت اسلامی انعقاد یافته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده اصطلاح‌هایی را تعریف می‌کند که در قوانین دیگر تعریف نشده‌اند. ربا دو نوع دارد: ربای قرضی، یعنی بهره‌ای که طبق شرط یا بنا و روال مقرض از مقترض گرفته می‌شود؛ و ربای معاملی، یعنی «زیاده»ای که یکی از طرفین معامله زائد بر عوض یا معوض از طرف دیگر می‌گیرد، به شرطی که عوضین مکیل یا موزون و عرفاً یا شرعاً از جنس واحد باشند.

زمین رها شده زمینی است که قبلاً احیا شده و مالک از آن اعراض کند؛ طبق تبصره، اعراض مالک باید در دادگاه ثابت شود. مباحات اصلی اموالی است که مالک و سابقه احیا و تحجیر و حیازت نسبت به آن‌ها معلوم نیست. سوء استفاده از موقوفات یعنی به دست آوردن ثروت از راه دخالت در وقف برخلاف ترتیبی که شرع معین کرده است.

سوء استفاده از مقاطعه‌کاری‌ها و معاملات دولتی یعنی رعایت نکردن قوانین و مقررات و شرایط در قراردادهای میان دولت و اشخاص حقیقی و حقوقی که به درآمد نامشروع بینجامد، یا بستن معامله یا قرارداد برخلاف شرع و مصالح مسلم امت اسلامی در اثر اعمال نفوذ و روابط.

مصادیق واقعی

علی به مریم مبلغی قرض می‌دهد و شرط می‌کند مریم علاوه بر اصل مبلغ، مبلغی اضافه بپردازد؛ این وضعیت با تعریف ربای قرضی در این ماده توضیح داده می‌شود.
علی و مریم دو مقدار گندم را که مکیل یا موزون و عرفاً یا شرعاً از جنس واحد است با یکدیگر معامله می‌کنند و یکی از آن‌ها بیش از عوض یا معوض، زیادتی دریافت می‌کند؛ این زیادت با تعریف ربای معاملی در این ماده توضیح داده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

ربا در این متن چند نوع است و هر نوع چه معنایی دارد؟

دو نوع: ربای قرضی، یعنی بهره‌ای که طبق شرط یا بنا و روال مقرض از مقترض دریافت می‌شود؛ و ربای معاملی، یعنی زیادتی که یکی از طرفین معامله زائد بر عوض یا معوض از طرف دیگر می‌گیرد، به شرط مکیل یا موزون بودن عوضین و عرفاً یا شرعاً از جنس واحد بودن آن‌ها.

زمین رها شده چه زمینی است و برای اثبات آن چه لازم است؟

زمین رها شده زمین مسبوق به احیائی است که مالک از آن اعراض کند. طبق تبصره، اعراض مالک باید در دادگاه ثابت شود.

سوء استفاده از مقاطعه‌کاری‌ها و معاملات دولتی در این متن چه معنایی دارد؟

یعنی رعایت نکردن قوانین و مقررات و شرایط در قراردادهای میان دولت و اشخاص حقیقی و حقوقی که موجب درآمد نامشروع شود، یا بستن معامله یا قرارداد برخلاف شرع و مصالح مسلم امت اسلامی در اثر اعمال نفوذ و روابط.

مشاهدهٔ متن کامل قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←