ماده ۲ قانون مطبوعات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

رسالتی که مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی بر عهده دارد، عبارتست از: الف - روشن ساختن افکار عمومی و بالا بردن سطح معلومات و دانش مردم در یک یا چند زمینه مورد اشاره در ماده ۱. ب - پیشبرد اهدافی که در قانون اساسی جمهوری اسلامی بیان شده است. ج - تلاش برای نفی مرزبندیهای کاذب و تفرقه ‌انگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر، مانند دسته بندی مردم بر اساس نژاد، ‌زبان، رسوم، سنن محلی و... د - مبارزه با مظاهر فرهنگ استعماری (‌اسراف، تبذیر، لغو، تجمل‌ پرستی، اشاعه فحشاء و...) و ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش‌ فضائل اخلاقی. ه- - حفظ و تحکیم سیاست نه شرقی نه غربی.

تبصره

هر یک از مطبوعات باید حداقل در تحقق یکی از موارد فوق ‌الذکر سهیم و با موارد دیگر به هیچ وجه در تضاد نبوده و در مسیر جمهوری ‌اسلامی باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی چه وظیفه‌ای بر عهده دارند و این وظیفه را در پنج بند جداگانه توضیح می‌دهد: آگاه کردن مردم و بالا بردن دانش آن‌ها در زمینه‌هایی که در ماده ۱ اشاره شده (خودِ ماده ۱ و محتوایش در این متن نیامده، فقط به آن ارجاع داده شده)؛ پیش بردن هدف‌هایی که در قانون اساسی جمهوری اسلامی گفته شده؛ تلاش برای از بین بردن مرزبندی‌های دروغین و تفرقه‌افکن، مثل دسته‌بندی مردم بر پایه نژاد، زبان یا رسوم محلی، و روبه‌روی هم قرار ندادن گروه‌های مختلف جامعه؛ مبارزه با نشانه‌های فرهنگ استعماری مانند اسراف، تبذیر، لغو، تجمل‌پرستی و گسترش فحشا، و در عوض ترویج فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش فضایل اخلاقی؛ و حفظ و تقویت سیاست «نه شرقی نه غربی».

تبصره این ماده یک شرط کلی می‌گذارد: هر نشریه‌ای باید دست‌کم در یکی از این پنج مورد سهیم باشد، با موارد دیگر هیچ‌گونه تضادی نداشته باشد و در مسیر جمهوری اسلامی حرکت کند.

نکته‌ای که باید صادقانه گفت این است که در همین متن مشخص نشده اگر نشریه‌ای این شرایط را رعایت نکند چه پیامدی در انتظارش است، و معنای دقیق عبارت‌هایی مثل «سیاست نه شرقی نه غربی» یا «فرهنگ استعماری» هم در همین متن بیشتر توضیح داده نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم مسئول یک نشریه محلی است و مطلبی منتشر می‌کند که سطح آگاهی مردم درباره یک موضوع عمومی را بالا می‌برد. چنین مطلبی با بند «الف» این ماده هم‌راستاست.
فرض کنید نشریه‌ای مطلبی بنویسد که مردم یک شهر یا یک قوم را بر پایه زبان یا رسوم‌شان مقابل بقیه قرار دهد. این کار با بند «ج» این ماده، که از مرزبندی‌های کاذب و تفرقه‌انگیز نهی کرده، در تضاد است.

سؤالات پرتکرار

آیا یک نشریه باید همهٔ پنج مورد گفته‌شده در این ماده را رعایت کند؟

طبق تبصرهٔ همین ماده، هر نشریه باید حداقل در تحقق یکی از این موارد سهیم باشد، اما با موارد دیگر هیچ تضادی نداشته باشد و در مسیر جمهوری اسلامی باشد.

ماده ۱ که در بند «الف» به آن ارجاع شده، چه می‌گوید؟

در همین متن فقط به ماده ۱ ارجاع داده شده و محتوای آن نیامده است؛ بنابراین از روی این متن نمی‌توان گفت ماده ۱ چه می‌گوید.

منظور از «سیاست نه شرقی نه غربی» در بند «ه» چیست؟

این متن فقط گفته مطبوعات باید این سیاست را حفظ و تحکیم کنند، اما توضیح بیشتری دربارهٔ معنای آن ارائه نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مطبوعات ←
ماده ۲ قانون مطبوعات — لویادسک