ماده ۴ قانون مسئولیت مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه می‌تواند میزان خسارت را در موارد زیر تخفیف دهد. ۱ - هرگاه پس از وقوع خسارت واردکننده زیان به نحو موثری به زیان‌دیده کمک و مساعدت کرده باشد. ۲ - هرگاه وقوع خسارت ناشی از غفلتی بود که عرفاً قابل اغماض باشد و جبران آن نیز موجب عسرت و تنگدستی واردکننده زیان شود. ۳ - وقتی که زیان‌دیده به نحوی از انحاء موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نموده یا به اضافه شدن آن کمک و یا وضعیت واردکننده زیان را ‌تشدید کرده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به دادگاه اجازه می‌دهد در برخی حالت‌ها مقداری که باید به عنوان خسارت پرداخت شود را کم کند. یعنی اصل جبران خسارت باقی است، اما دادگاه می‌تواند مبلغ آن را تخفیف دهد.

متن سه حالت را نام برده است: نخست، وقتی کسی که زیان زده، بعد از وقوع خسارت به‌طور مؤثر به زیان‌دیده کمک کرده باشد. دوم، وقتی خسارت در نتیجهٔ بی‌احتیاطی (غفلت) بوده که عرف آن را قابل چشم‌پوشی می‌داند و پرداخت کامل خسارت، واردکنندهٔ زیان را در تنگدستی و سختی می‌گذارد. سوم، وقتی خود زیان‌دیده به نوعی زمینهٔ ایجاد خسارت را آسان کرده، یا به بیشتر شدن آن کمک کرده، یا وضعیت واردکنندهٔ زیان را بدتر کرده باشد.

توجه کنید که این متن دربارهٔ شرایط و معیارهای تخفیف است و دربارهٔ اینکه این ماده هنوز معتبر است یا تغییر کرده، چیزی نمی‌گوید؛ همچنین هیچ تبصره‌ای در این متن ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی با بی‌احتیاطی به ماشین مریم آسیب می‌زند. بعد از آن، علی به مریم در تعمیر و جابه‌جایی ماشین کمک مؤثری می‌کند. در این حالت دادگاه می‌تواند میزان خسارتی که علی باید بپردازد را تخفیف دهد.
مریم هنگام راه رفتن با بی‌احتیاطی در مسیری قرار می‌گیرد که علی ناگهان به او برخورد می‌کند و خسارت بیشتر می‌شود. اگر این رفتار مریم به ایجاد یا بیشتر شدن زیان کمک کرده باشد، دادگاه می‌تواند خسارت را کم کند.

سؤالات پرتکرار

اگر خسارت را زدم ولی بعداً به طرف کمک کردم، آیا باز هم باید همهٔ خسارت را بدهم؟

بر اساس این متن، دادگاه می‌تواند میزان خسارت را تخفیف دهد؛ یعنی کمک مؤثر پس از وقوع خسارت یکی از حالت‌هایی است که امکان کاهش مبلغ خسارت را به دادگاه می‌دهد.

منظور از حالت دوم (غفلت قابل اغماض و عسرت) چیست؟

این متن می‌گوید اگر خسارت ناشی از بی‌احتیاطی‌ای باشد که عرف آن را قابل چشم‌پوشی بداند و پرداخت کامل خسارت، واردکنندهٔ زیان را دچار تنگدستی و سختی کند، دادگاه می‌تواند خسارت را تخفیف دهد.

اگر خود زیان‌دیده شرایط را برای ایجاد خسارت آسان کرده باشد چه می‌شود؟

طبق بند ۳ همین متن، در این صورت هم دادگاه می‌تواند میزان خسارت را تخفیف دهد؛ به شرط اینکه زیان‌دیده زمینهٔ ایجاد زیان را فراهم کرده یا به زیاد شدن آن یا بدتر شدن وضعیت واردکنندهٔ زیان کمک کرده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مسئولیت مدنی ←