ماده ۹۸۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اتباع ایران نمیتوانند تبعیت خود را ترک کنند مگر به شرایط ذیل: ۱- به سن ۲۵ سال تمام رسیده باشند. ۲- هیئت وزراء خروج از تابعیت آنان را اجازه دهد. ۳- قبلا تعهد نمایند که در ظرف یک سال از تاریخ ترک تابعیت حقوق خود را بر اموال غیر منقول که در ایران دارا می‌باشند و یا ممکن است‌ بالوراثه دارا شوند ولو قوانین ایران اجازه تملک آن را به اتباع خارجه بدهد به نحوی از انحاء به اتباع ایرانی منتقل کنند زوجه و اطفال کسی که بر طبق‌ این ماده ترک تابعیت می‌نمایند اعم از اینکه اطفال مزبور صغیر یا کبیر باشند از تبعیت ایرانی خارج نمی‌گردد مگر اینکه اجازه هیئت وزراء شامل آن‌ها هم باشد. ۴- خدمت تحت‌السلاح خود را انجام داده باشند.

تبصره

الف (اصلاحی ۱۳۴۸/۱۱/۲۷)- کسانی که بر طبق این ماده مبادرت به تقاضای ترک تابعیت ایران و قبول تابعیت خارجی می‌نمایند علاوه بر اجرای مقرراتی که ضمن بند (۳) از این ماده درباره آنان مقرر است باید ظرف مدت سه ماه از تاریخ صدور سند ترک تابعیت از ایران خارج شوند. چنانچه ظرف مدت مزبور خارج نشوند مقامات صالحه امر به اخراج آن‌ها و فروش اموالشان صادر خواهند نمود و تمدید مهلت مقرره فوق حداکثر تا یک سال موکول به موافقت وزارت امور خارجه می‌باشد.

تبصره

ب (اصلاحی ۱۳۴۸/۱۱/۲۷)- هیئت وزیران می‌تواند ضمن تصویب ترک تابعیت زن ایرانی بی‌شوهر ترک تابعیت فرزندان او را نیز که فاقد پدر و جد پدری هستند و کمتر از ۱۸ سال تمام دارند و یا به جهات دیگری محجورند اجازه دهد. فرزندان زن مذکور نیز که به سن ۲۵ سال تمام نرسیده باشند می‌توانند به تبعیت از درخواست مادر، تقاضای ترک تابعیت نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید فردی که تابع ایران است نمی‌تواند تابعیت ایرانی خود را کنار بگذارد، مگر اینکه چهار شرط را با هم داشته باشد: اول، ۲۵ سال تمام داشته باشد. دوم، هیئت وزیران با خروج او از تابعیت ایرانی موافقت کند. سوم، از قبل تعهد بدهد که تا یک سال از تاریخ ترک تابعیت، حقوق خود را بر اموال غیرمنقولی که در ایران دارد — یا ممکن است از راه ارث به دست آورد — به شکلی به اتباع ایرانی منتقل کند، حتی اگر قوانین ایران به اتباع خارجی اجازه مالکیت چنین اموالی را بدهد. چهارم، خدمت زیر پرچم (خدمت سربازی) خود را انجام داده باشد. همچنین این ماده می‌گوید همسر و فرزندان کسی که بر اساس این ماده ترک تابعیت می‌کند، از تابعیت ایرانی خارج نمی‌شوند، چه فرزندان صغیر باشند و چه کبیر، مگر اینکه اجازه هیئت وزیران شامل آن‌ها هم بشود.

تبصره «الف» می‌گوید کسی که بر اساس این ماده تقاضای ترک تابعیت ایران و قبول تابعیت خارجی می‌کند، باید علاوه بر اجرای تعهد مربوط به اموال (موضوع بند ۳)، ظرف سه ماه از تاریخ صدور سند ترک تابعیت از ایران خارج شود. اگر در این مدت خارج نشود، مقامات صلاحیت‌دار دستور اخراج او و فروش اموالش را صادر می‌کنند و تمدید این مهلت، حداکثر تا یک سال، به موافقت وزارت امور خارجه بستگی دارد.

تبصره «ب» می‌گوید هیئت وزیران می‌تواند هنگام تصویب ترک تابعیت زن ایرانی بی‌شوهر، ترک تابعیت فرزندان او را هم که پدر و جد پدری ندارند و کمتر از ۱۸ سال تمام دارند یا به جهات دیگر محجورند، اجازه دهد. فرزندان آن زن که به ۲۵ سال تمام نرسیده‌اند هم می‌توانند به تبعیت از درخواست مادر، تقاضای ترک تابعیت کنند.

مصادیق واقعی

علی که ۲۶ سال دارد و خدمت سربازی‌اش را انجام داده، می‌خواهد تابعیت ایرانی خود را ترک کند و تبعه کشوری دیگر شود. بر اساس این ماده، علاوه بر شرط سن و انجام خدمت، باید هیئت وزیران با این کار موافقت کند و او از قبل تعهد بدهد که اموال غیرمنقولش در ایران را ظرف یک سال به اتباع ایرانی منتقل کند. همسر و فرزندان او با این کار از تابعیت ایرانی خارج نمی‌شوند، مگر اینکه اجازه هیئت وزیران شامل آن‌ها هم باشد.
مریم زن ایرانی بی‌شوهر است و فرزندی کمتر از ۱۸ سال دارد که پدر و جد پدری ندارد. اگر هیئت وزیران ترک تابعیت مریم را تصویب کند، می‌تواند در همان تصویب، ترک تابعیت فرزند او را هم اجازه دهد.

سؤالات پرتکرار

برای ترک تابعیت ایران چه شرایطی لازم است؟

بر اساس این ماده چهار شرط: رسیدن به سن ۲۵ سال تمام، اجازه هیئت وزیران، تعهد قبلی به انتقال حقوق مربوط به اموال غیرمنقول در ایران به اتباع ایرانی ظرف یک سال، و انجام خدمت زیر پرچم.

اگر من تابعیت ایران را ترک کنم، همسر و فرزندانم هم خودبه‌خود تبعه ایران نمی‌مانند یا خارج می‌شوند؟

این ماده می‌گوید همسر و فرزندان شما از تابعیت ایرانی خارج نمی‌شوند، چه صغیر باشند و چه کبیر، مگر اینکه اجازه هیئت وزیران شامل آن‌ها هم باشد.

اگر بعد از صدور سند ترک تابعیت، تا سه ماه از ایران خارج نشوم چه می‌شود؟

تبصره «الف» می‌گوید در این صورت مقامات صلاحیت‌دار دستور اخراج شما و فروش اموالتان را صادر می‌کنند و تمدید این مهلت، حداکثر تا یک سال، به موافقت وزارت امور خارجه بستگی دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←