ماده ۹۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر کسی حق عبور در ملک غیر ندارد ولی صاحب ملک اذن داده باشد که از ملک او عبور کنند هر وقت بخواهد میتواند از اذن خود ‌رجوع کرده و مانع عبور او بشود و همچنین است سایر ارتفاقات.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کسی حق عبور در ملک دیگری ندارد، یعنی قانون برای او چنین حقی در آن ملک تعیین نکرده است، ولی صاحب ملک خودش اجازه داده که از ملکش عبور کند. در این حالت، این اجازه یک حق دائمی برای عبورکننده ایجاد نمی‌کند و صاحب ملک هر وقت بخواهد می‌تواند از اجازهٔ خودش برگردد و جلوی عبور او را بگیرد.

در پایان ماده اضافه شده که این حکم فقط مخصوص حق عبور نیست و در «سایر ارتفاقات» هم همین‌طور است. «حق ارتفاق» یعنی حقی که شخص نسبت به ملک دیگری دارد، مثل عبور از آن ملک یا استفاده‌های مشابه.

پس به‌طور خلاصه، اجازهٔ صاحب ملک در این موارد قابل برگشت است و به‌صورت یک حق ثابت و همیشگی برای شخص درنمی‌آید.

مصادیق واقعی

علی صاحب خانه است و به مریم اجازه می‌دهد برای رفتن به مغازه‌اش از حیاط خانهٔ او رد شود، بدون اینکه مریم حقی برای عبور داشته باشد. علی هر وقت بخواهد می‌تواند این اجازه را پس بگیرد و مانع عبور مریم شود.
حسن به همسایه‌اش اجازه می‌دهد از مسیر ملک او آب ببرد؛ چون این هم نوعی استفاده از ملک دیگری است، مشمول همین حکم قرار می‌گیرد و صاحب ملک می‌تواند از اجازه‌اش برگردد.

سؤالات پرتکرار

اگر صاحب ملک یک بار اجازهٔ عبور بدهد، آیا این اجازه همیشگی می‌شود؟

نه؛ بر اساس این ماده صاحب ملک هر وقت بخواهد می‌تواند از اذن خود رجوع کند و مانع عبور شود، مشروط بر اینکه عبورکننده حق عبور در آن ملک نداشته باشد.

این حکم فقط دربارهٔ حق عبور است یا موارد دیگر را هم شامل می‌شود؟

متن ماده می‌گوید «همچنین است سایر ارتفاقات»، یعنی این حکم در سایر ارتفاقات هم جاری است.

منظور از «حق ارتفاق» در این ماده چیست؟

متن ماده توضیح تفصیلی این اصطلاح را نیاورده و فقط آن را در عنوان «حق ارتفاق نسبت به ملک غیر» به کار برده است؛ به‌طور کلی به حق شخص نسبت به ملک دیگری اشاره دارد و ماده در کنار حق عبور، از سایر ارتفاقات هم نام برده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←