ماده ۹۶۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جز در موارد ذیل اتباع خارجه نیز از حقوق مدنی متمتع خواهند بود: ۱) در مورد حقوقی که قانون آن را صراحتا منحصر به اتباع ایران نموده و یا آن را صراحتا از اتباع خارجه سلب کرده است. ۲) در مورد حقوق مربوط به احوال شخصی که قانون دولت متبوع تبعه خارجه آن را قبول نکرده. ۳) در مورد حقوق مخصوصه که صرفا از نقطه نظر جامعه ایرانی ایجاد شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، اصل بر این است که اتباع خارجی نیز از حقوق مدنی بهره‌مند می‌شوند. اما سه مورد استثنا شده است.

استثناها این‌ها هستند: اول، حقوقی که قانون صریحاً فقط برای اتباع ایران قرار داده یا صریحاً از اتباع خارجی گرفته است. دوم، حقوق مربوط به احوال شخصی که قانون کشور متبوع تبعه خارجه آن را قبول نکرده است. سوم، حقوق ویژه‌ای که فقط از نگاه جامعه ایرانی ایجاد شده است.

متن ماده توضیح نمی‌دهد که این عناوین شامل چه حقوق مشخصی می‌شود و برای تشخیص مصادیق، فقط به همین کلیات اشاره کرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید قانونی حقی را صریحاً فقط برای اتباع ایران قرار داده باشد؛ در این صورت یک تبعه خارجی به نام علی نمی‌تواند از آن حق استفاده کند.
فرض کنید حقی مربوط به احوال شخصی باشد و قانون کشور متبوع یک تبعه خارجی به نام مریم آن حق را قبول نکرده باشد؛ طبق بند ۲، مریم از آن حق بهره‌مند نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا اتباع خارجی در ایران از حقوق مدنی استفاده می‌کنند؟

بله، طبق این ماده جز در سه موردی که ذکر شده، اتباع خارجه نیز از حقوق مدنی بهره‌مند هستند.

چه مواردی از این قاعده استثنا شده است؟

سه مورد: حقوقی که قانون صریحاً مخصوص اتباع ایران کرده یا از اتباع خارجه سلب کرده؛ حقوق احوال شخصی که قانون کشور خود خارجی آن را قبول نکرده؛ و حقوق ویژه‌ای که فقط از نگاه جامعه ایرانی ایجاد شده است.

اگر قانون کشور خود خارجی، حق مربوط به احوال شخصی او را قبول نداشته باشد چه می‌شود؟

طبق بند ۲، آن حق از حقوقی است که تبعه خارجه از آن بهره‌مند نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←