ماده ۹۵۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هیچ کس نمیتواند به طور کلی حق تمتع و یا حق اجراء تمام یا قسمتی از حقوق مدنی را از خود سلب کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی می‌گوید: هیچ‌کس نمی‌تواند حق «تمتع» (یعنی بهره‌مند شدن از حقوق مدنی، مانند حق مالکیت یا حق ازدواج) یا حق «اجراء» (یعنی به کار بردن و مطالبه کردن آن حقوق، مانند طرح دعوا در دادگاه) را به‌طور کلی و برای همهٔ موارد، از خودش سلب کند.

نکتهٔ مهم این است که این ممنوعیت «به طور کلی» است؛ یعنی متن ماده از سلب کامل و همیشگی حق تمتع یا حق اجراء (تمام یا بخشی از حقوق مدنی) حرف می‌زند و در آن فقط گفته شده چنین سلب کردنی ممکن نیست.

این ماده خودش هیچ تبصره‌ای ندارد و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک قرارداد بنویسد که «من از این پس حق هیچ‌گونه مالکیت یا حق طرح هیچ دعوایی را ندارم»؛ این متن با ماده ۹۵۹ در تضاد است.
مریم در سندی اعلام کند که برای همیشه و به‌طور کامل از تمام حقوق مدنی خود صرف‌نظر کرده است؛ ماده ۹۵۹ می‌گوید چنین سلب کلی حقی امکان‌پذیر نیست.

سؤالات پرتکرار

منظور از «حق تمتع» و «حق اجراء» چیست؟

حق تمتع یعنی بهره‌مند شدن از حقوق مدنی، و حق اجراء یعنی به کار بردن و مطالبه کردن آن حقوق. متن ماده فقط همین دو را نام برده و توضیح بیشتری نداده است.

آیا می‌توانم قسمتی از حقوق مدنی‌ام را از خودم سلب کنم؟

طبق متن این ماده، سلب «به طور کلی» حق تمتع یا حق اجراءِ تمام یا قسمتی از حقوق مدنی از خود ممکن نیست. متن ماده دربارهٔ حالت‌های جزئی و غیرکلی چیزی نگفته است.

این ماده به کدام مادهٔ دیگر ارجاع داده است؟

در متنی که ارائه شده، این ماده به هیچ مادهٔ دیگری ارجاع نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←