ماده ۹۱۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در تمام صور مذکوره در این مبحث هر یک از زوجین که زنده باشد فرض خود را می‌برد و این فرض عبارت است از نصف ترکه برای ‌زوج و ربع آن برای زوجه در صورتی که میت اولاد یا اولادِ اولاد نداشته باشد و از ربع ترکه برای زوج و ثمن آن برای زوجه در صورتی که میت اولاد یا اولادِ اولاد داشته باشد و مابقی ترکه بر طبق مقررات مواد قبل مابین سایر وراث تقسیم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در همهٔ حالت‌هایی که در این مبحث گفته شده، همسرِ زندهٔ فرد فوت‌شده سهم ثابتی از اموال او (که در متن «فرض» نامیده شده) می‌برد و این سهم بستگی به جنسیت همسر و به داشتن یا نداشتن فرزند و نوه دارد.

اگر فرد فوت‌شده هیچ فرزند یا فرزندِ فرزند (نوه) نداشته باشد، سهم همسرش این است: اگر همسر، شوهر باشد نصف اموال؛ و اگر همسر، زن باشد یک‌چهارم اموال.

اگر فرد فوت‌شده فرزند یا فرزندِ فرزند داشته باشد، سهم همسر کمتر می‌شود: ربع ترکه برای شوهر و ثمن (یک‌هشتم) برای زن. سپس باقی‌ماندهٔ اموال بر اساس مقررات مواد قبلیِ همین قانون میان بقیهٔ وارثان تقسیم می‌شود (این ماده فقط به آن مواد ارجاع داده و محتوایشان را نگفته است). نکته: عبارتِ متن در بخش مربوط به حالت وجود فرزند («از ربع ترکه برای زوج») کمی مبهم است.

مصادیق واقعی

علی فوت کرده و فرزند یا نوه ندارد. همسرش مریم زنده است؛ مریم یک‌چهارم اموال علی را می‌برد و بقیه طبق مواد قبلی میان سایر وارثان تقسیم می‌شود.
مریم فوت کرده و دو فرزند دارد. همسرش علی زنده است؛ علی ربع ترکه را می‌برد و باقی اموال میان فرزندان و سایر وارثان تقسیم می‌شود. اگر جای علی، همسرِ زن (زوجه) بود، او ثمن یعنی یک‌هشتم می‌برد.

سؤالات پرتکرار

همسرم فوت کرده و ما فرزند و نوه نداریم؛ من چقدر ارث می‌برم؟

اگر شما شوهرِ فرد فوت‌شده باشید نصف اموال و اگر همسر (زن) او باشید یک‌چهارم اموال، و بقیه طبق مواد قبلی میان سایر وارثان تقسیم می‌شود.

اگر فرد فوت‌شده فرزند داشته باشد، سهم همسرش عوض می‌شود؟

بله، در این حالت سهم کمتر می‌شود: ربع ترکه برای شوهر و ثمن (یک‌هشتم) برای زن.

نوه هم مثل فرزند در کم‌شدن سهم همسر اثر دارد؟

متن ماده هم «اولاد» و هم «اولادِ اولاد» را کنار هم آورده، یعنی داشتن فرزندِ فرزند هم همین اثر را دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←