ماده ۸۱۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

نمائاتی که قبل از اخذ به شفعه در مبیع حاصل می‌شود در صورتی که منفصل باشد مال مشتری و در صورتی که متصل باشد مال شفیع ‌است ولی مشتری میتواند بنایی را که کرده یا درختی را که کاشته قلع کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «نمائات» (به‌معنای محصولات و چیزی که از ملک به‌دست می‌آید) در ملکی است که موضوع حق شفعه قرار گرفته. بر اساس این متن، نمائاتی که پیش از اعمال حق شفعه در مال فروخته‌شده (مبیع) حاصل می‌شود، دو حالت دارد: اگر «منفصل» باشد — یعنی چیزی باشد که بتوان آن را از ملک جدا کرد — مالِ خریدار (مشتری) است؛ و اگر «متصل» باشد — یعنی به ملک چسبیده و جدا شدنی نباشد — مالِ صاحب حق شفعه (شفیع) است.

در پایان ماده یک استثنا هم آمده: اگر خریدار در ملک ساختمانی ساخته یا درختی کاشته باشد، می‌تواند آن بنا را خراب کند (قلع کند) یا آن درخت را از زمین درآورد.

این ماده تبصره ندارد و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم دو شریک یک باغ هستند. علی سهم خودش را به حسن می‌فروشد و مریم حق شفعه دارد. پیش از آنکه مریم حق شفعه‌اش را اعمال کند، در باغ محصولی به‌دست می‌آید. اگر آن محصول جزو نمائات منفصل باشد، مال حسن (خریدار) است و اگر نمائات متصل باشد، مال مریم (شفیع) است.
در همان مثال، حسن پیش از اعمال شفعه در گوشهٔ باغ یک اتاق ساخته و یک درخت کاشته است. بر اساس این ماده، حسن می‌تواند آن اتاق را خراب کند و آن درخت را از زمین درآورد.

سؤالات پرتکرار

نمائات متصل که پیش از اعمال حق شفعه حاصل شده، مال کیست؟

بر اساس این ماده، مالِ شفیع است.

نمائات منفصل که پیش از اعمال حق شفعه حاصل شده، مال کیست؟

بر اساس این ماده، مالِ مشتری (خریدار) است.

اگر خریدار در ملک ساختمانی ساخته یا درختی کاشته باشد، تکلیفش چیست؟

این ماده می‌گوید مشتری می‌تواند بنایی را که کرده یا درختی را که کاشته، قلع کند (یعنی بردارد یا خراب کند).

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←