ماده ۸۱۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مقابل شریکی که به حق شفعه تملک می‌کند مشتری ضامن درک است نه بایع لیکن اگر در موقع اخذ به شفعه مورد شفعه هنوز به تصرف مشتری داده نشده باشد شفیع حق رجوع به مشتری نخواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «حق شفعه» است؛ یعنی وقتی مالی مشترک فروخته می‌شود، شریک دیگر می‌تواند آن سهم را برای خود بردارد. متن می‌گوید در این حالت، در مقابل این شریک (که «شفیع» نامیده می‌شود)، «مشتری» یعنی خریدار، ضامن «درک» است، نه «بایع» یعنی فروشنده. عبارت «ضامن درک» یک اصطلاح حقوقی است و در همین متن توضیح داده نشده است؛ فقط مشخص شده که این مسئولیت بر دوش خریدار است، نه فروشنده.

اما یک استثنا هم آمده است: اگر در زمانی که شفیع می‌خواهد حق شفعه را اعمال کند، هنوز مال مورد شفعه به تصرف خریدار داده نشده باشد، شفیع نمی‌تواند به خریدار رجوع کند.

مصادیق واقعی

علی و مریم مالک مشترک یک زمین هستند. مریم سهم خود را به حسن می‌فروشد. علی می‌خواهد از حق شفعه استفاده کند. بر اساس این ماده، ضامن درک حسن (خریدار) است، نه مریم (فروشنده).
در همان مثال، اگر در زمانی که علی می‌خواهد حق شفعه را اعمال کند، زمین هنوز به حسن تحویل داده نشده باشد، علی نمی‌تواند به حسن رجوع کند.

سؤالات پرتکرار

اگر بخواهم از حق شفعه استفاده کنم، در مقابل فروشنده ضامن هستم یا خریدار؟

طبق این ماده، ضامن درک، مشتری (خریدار) است، نه بایع (فروشنده).

اگر مال هنوز به خریدار تحویل داده نشده باشد چه می‌شود؟

در این حالت شفیع حق رجوع به مشتری (خریدار) را ندارد.

منظور از «ضامن درک» چیست؟

اینکه در این رابطه، مسئولیت بر عهدهٔ خریدار است نه فروشنده؛ خودِ این متن توضیح بیشتری دربارهٔ معنای دقیق «درک» نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←