ماده ۸۱۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حق شفعه را نمی‌توان فقط نسبت به یک قسمت از مبیع اجرا نمود صاحب حق مزبور یا باید از آن صرف نظر کند یا نسبت ‌به تمام مبیع ‌اجرا نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «حق شفعه» است؛ یعنی حقی که در برخی حالت‌ها برای شریک یک مال پیش‌بینی شده تا بتواند سهم فروخته‌شده را خودش بگیرد. طبق این ماده، کسی که این حق را دارد نمی‌تواند آن را فقط برای بخشی از مال فروخته‌شده اجرا کند.

یعنی صاحب این حق فقط دو راه دارد: یا کاملاً از حق خود صرف‌نظر کند، یا آن را نسبت به تمام مالی که فروخته شده اجرا کند. حالت بینابین (اجرای حق فقط برای قسمتی از مبیع) در این ماده پذیرفته نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم مالک مشترک یک خانه هستند و مریم سهم خود را به شخص ثالثی می‌فروشد. علی که حق شفعه دارد نمی‌تواند بگوید فقط نصف آن سهم فروخته‌شده را می‌خواهم؛ باید یا کل آن سهم را بگیرد یا از حق خود بگذرد.
فرض کنید دو برادر مالک مشترک یک زمین هستند و یکی از آن‌ها سهم خود را می‌فروشد. برادر دیگر نمی‌تواند حق شفعه را فقط نسبت به بخشی از زمین فروخته‌شده اجرا کند و باید تصمیم بگیرد کل آن را بگیرد یا صرف‌نظر کند.

سؤالات پرتکرار

آیا می‌توانم حق شفعه‌ام را فقط برای قسمتی از مال فروخته‌شده اجرا کنم؟

نه؛ طبق این ماده نمی‌توان حق شفعه را فقط نسبت به یک قسمت از مبیع اجرا کرد.

اگر نخواهم از تمام مال فروخته‌شده استفاده کنم، چه گزینه‌ای دارم؟

این ماده دو راه پیش می‌گذارد: یا باید از حق شفعه صرف‌نظر کنید، یا آن را نسبت به تمام مبیع اجرا کنید.

اجرای حق شفعه نسبت به تمام مبیع یعنی چه؟

یعنی صاحب حق شفعه باید حق خود را نسبت به کل مالی که فروخته شده اعمال کند، نه فقط بخشی از آن.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۱۵ قانون مدنی — لویادسک