ماده ۸۰۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هبه ممکن است معوض باشد و بنابراین واهب می‌تواند شرط کند که متهب مالی را به او هبه کند یا عمل مشروعی را مجاناً بجا آورد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید بخشیدن مال به دیگری (هبه) همیشه یک‌طرفه و بدون چیز در برابر نیست؛ می‌تواند «معوض» باشد، یعنی در آن چیزی به‌عنوان شرط در مقابل بخشش قرار داده شود.

بر همین اساس، کسی که مال را می‌بخشد (واهب) می‌تواند شرط کند که کسی که مال را می‌گیرد (متهب) مالی را به خود او هبه کند، یا یک کار مشروع و قانونی را بدون گرفتن پول برای او انجام دهد.

نکته: متن فقط به «عمل مشروع» اشاره کرده و مشخص نکرده چه کارهایی مشروع است؛ این بخش در همین متن روشن نشده است.

مصادیق واقعی

علی خانه‌ای را به مریم هبه می‌کند و در همان معامله شرط می‌کند که مریم هم خودروی خود را به علی هبه کند.
علی کتابی را به مریم می‌بخشد و شرط می‌کند مریم اتاق او را رایگان رنگ کند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مالی را به من ببخشد، می‌تواند شرط کند که من هم چیزی به او بدهم؟

بله؛ بر اساس همین ماده هبه می‌تواند معوض باشد و واهب می‌تواند شرط کند که متهب مالی را به او هبه کند.

آیا شرط می‌تواند این باشد که من کاری برای او انجام دهم؟

بله؛ به شرطی که آن کار مشروع باشد و مجاناً و بدون گرفتن پول انجام شود.

منظور از «معوض بودن» هبه چیست؟

یعنی در برابر بخشش، از طرف گیرنده چیزی به بخشنده داده می‌شود یا کاری برای او انجام می‌شود؛ متن فقط همین اندازه را بیان کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۰۱ قانون مدنی — لویادسک