ماده ۷۸۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

به موت راهن یا مرتهن رهن منفسخ نمی‌شود ولی در صورت فوت مرتهن راهن میتواند تقاضا نماید که رهن به تصرف شخص ثالثی که‌ به تراضی او و ورثه معین می‌شود داده شود. در صورت عدم تراضی شخص مزبور از طرف حاکم معین میشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ سرنوشت «رهن» پس از فوت یکی از دو طرف است. رهن یعنی کسی (راهن) مالی را به عنوان وثیقه در اختیار طلبکار (مرتهن) می‌گذارد. طبق این ماده، اگر راهن یا مرتهن بمیرد، قرارداد رهن از بین نمی‌رود و به قوت خود باقی می‌ماند.

اما یک حالت خاص دارد: اگر مرتهن (طلبکار) فوت کند، راهن می‌تواند درخواست کند که مال رهنی به تصرف شخص سومی داده شود که خودش و ورثهٔ مرتهن با توافق هم او را انتخاب کرده‌اند. اگر بر سر انتخاب این شخص توافق نکنند، آن شخص از طرف «حاکم» تعیین می‌شود.

نکته: متن دربارهٔ جزئیات بیشتری توضیح نمی‌دهد؛ مثلاً تکلیف زمانی که راهن فوت کند و ورثهٔ او دخیل شوند در همین متن به صراحت روشن نیست و بهتر است با احتیاط به آن نگاه شود.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را به عنوان وثیقه در برابر بدهی‌اش به مریم (طلبکار) رهن گذاشته است. مریم فوت می‌کند. علی می‌تواند از ورثهٔ مریم بخواهد که با هم شخص سومی را برای نگه‌داشتن خانهٔ رهنی انتخاب کنند؛ اگر به توافق نرسیدند، این شخص از طرف حاکم معین می‌شود.
علی برای بدهی‌اش به مریم ملکی را رهن گذاشته و علی (که بدهکار و راهن است) فوت می‌کند. طبق این ماده، فوت او باعث از بین رفتن رهن نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر طلبکاری که ملک را در گرو گرفته (مرتهن) بمیرد، آیا رهن باطل می‌شود؟

نه؛ طبق این ماده با فوت مرتهن رهن از بین نمی‌رود، اما راهن می‌تواند تقاضا کند مال رهنی به تصرف شخص سومی داده شود که با توافق او و ورثهٔ مرتهن معین می‌شود.

اگر با ورثهٔ طلبکار بر سر انتخاب آن شخص سوم به توافق نرسیم چه می‌شود؟

در این صورت، شخص مذکور از طرف حاکم تعیین می‌شود.

اگر بدهکاری که مال را گرو گذاشته (راهن) بمیرد، رهن از بین می‌رود؟

نه؛ طبق متن، با فوت راهن هم رهن منفسخ نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۷۸۸ قانون مدنی — لویادسک