ماده ۷۸۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

برای استیفاء طلب خود از قیمت رهن، مرتهن بر هر طلبکار دیگری رجحان خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ اولویت را بیان می‌کند: اگر کسی مالی را به‌عنوان رهن در اختیار طلبکارش بگذارد (به این طلبکار «مرتهن» می‌گویند)، آن طلبکار می‌تواند طلب خود را از قیمت و پول حاصل از آن مال رهن‌شده بردارد و در این کار بر هر طلبکار دیگری مقدم است.

به زبان ساده، اگر بدهکار علاوه بر این طلبکار، به افراد دیگری هم بدهکار باشد، هنگام برداشت از قیمت مال رهن‌شده، نوبت اول به طلبکاری می‌رسد که آن مال در رهن اوست؛ نه به بقیهٔ طلبکاران. متن ماده فقط همین حکم اولویت را گفته و دربارهٔ جزئیات، شرایط یا استثناها چیزی بیان نکرده است.

مصادیق واقعی

علی از مریم مقداری پول طلب دارد و مریم خانه‌اش را به‌عنوان رهن در اختیار علی می‌گذارد. مریم هم به حسن بدهکار است. اگر خانه فروخته شود تا بدهی‌ها پرداخت گردد، علی نسبت به حسن در برداشت طلبش از قیمت خانه اولویت دارد.
شرکتی به دو نفر بدهکار است و یکی از آن دو، ملکی از شرکت را در رهن دارد. وقتی ملک رهن‌شده به پول تبدیل شود، طلب آن یک نفر از این پول پیش از طلب طلبکار دیگر پرداخت می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر بدهکار به چند نفر بدهکار باشد، پول مال رهن‌شده اول به کی می‌رسد؟

به طلبکاری که آن مال در رهن اوست (مرتهن)؛ چون این ماده می‌گوید او بر هر طلبکار دیگری رجحان دارد.

این اولویت فقط برای بخشی از طلب است یا همهٔ طلب را پوشش می‌دهد؟

متن ماده فقط از «استیفاء طلب خود» از قیمت رهن و رجحان مرتهن بر دیگر طلبکاران سخن گفته و جزئیات بیشتر را بیان نکرده است.

آیا این ماده دربارهٔ بقیهٔ طلبکاران هم تعیین‌تکلیف کرده که چه سهمی می‌برند؟

خیر؛ متن ماده تنها اولویت مرتهن را نسبت به آنان بیان کرده و دربارهٔ سهم یا وضعیت خودِ دیگر طلبکاران چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۷۸۰ قانون مدنی — لویادسک