ماده ۷۷۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه مرتهن برای فروش عین مرهونه وکالت نداشته باشد و راهن هم برای فروش آن و اداء دین حاضر نگردد مرتهن به حاکم رجوع‌ می‌نماید تا اجبار به بیع یا اداء دین به نحو دیگر بکند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک مال به‌عنوان گرو (رهن) در اختیار طلبکار گذاشته شده است. «راهن» کسی است که مال را گرو می‌گذارد (بدهکار) و «مرتهن» کسی است که مال را به‌عنوان گرو نگه می‌دارد (طلبکار).

بر اساس این ماده، اگر مرتهن از قبل اجازه (وکالت) نداشته باشد که مال گرو گذاشته‌شده را بفروشد، و راهن هم حاضر نشود خودش آن مال را بفروشد و بدهی را بپردازد، مرتهن می‌تواند به حاکم (قاضی) مراجعه کند. هدف این مراجعه آن است که حاکم، راهن را مجبور کند مال را بفروشد یا دین را به شکل دیگری بپردازد.

توجه کنید که این متن دربارهٔ اختیارات خود مرتهن برای فروش چیزی نمی‌گوید و فقط راه رجوع به حاکم را بیان می‌کند.

مصادیق واقعی

علی از مریم مقداری پول قرض می‌گیرد و خانه‌اش را به‌عنوان گرو در اختیار مریم می‌گذارد، بدون اینکه به مریم اجازهٔ فروش خانه را بدهد. سر موعد، علی نه بدهی را می‌پردازد و نه حاضر می‌شود خانه را بفروشد. مریم می‌تواند به حاکم مراجعه کند تا علی به فروش خانه یا پرداخت دین مجبور شود.
حسن زمین خود را گروِ زهرا می‌گذارد و به زهرا وکالت فروش نمی‌دهد. حسن از فروش زمین و پرداخت بدهی امتناع می‌کند. زهرا به‌جای آنکه خودش زمین را بفروشد، به حاکم رجوع می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که مال را گرو گذاشته، خودش راضی به فروش مال یا پرداخت بدهی نشود، طلبکار چه کار می‌تواند بکند؟

طبق این ماده، طلبکار (مرتهن) می‌تواند به حاکم مراجعه کند تا حاکم، او را به فروش مال یا پرداخت دین به شکل دیگر مجبور کند.

آیا طلبکار در این حالت خودش می‌تواند مال گرو گذاشته‌شده را بفروشد؟

این ماده فقط این را می‌گوید که اگر طلبکار برای فروش مال، وکالت نداشته باشد و بدهکار هم حاضر به فروش و پرداخت دین نشود، طلبکار به حاکم رجوع می‌کند؛ در این متن دربارهٔ اختیار خود طلبکار برای فروش چیزی گفته نشده است.

منظور از «حاکم» در این ماده چیست؟

همان مرجع قضایی (قاضی) است که طلبکار برای مجبور کردن بدهکار به فروش مال یا پرداخت دین به او مراجعه می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←