ماده ۷۳۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

پس از تحقیق حواله ذمه محیل از دینی که حواله داده بری و ذمه محال علیه مشغول میشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «حواله» است؛ یعنی وقتی یک شخص بدهکار، بدهی خود را به شخص دیگری منتقل می‌کند تا آن شخص بدهی را بپردازد. در این متن سه نقش دیده می‌شود: «محیل» یعنی کسی که بدهی را حواله می‌دهد، «محال» یعنی طلبکار، و «محال علیه» یعنی کسی که قرار است بدهی را بپردازد.

حکم این ماده کوتاه است: پس از اینکه حواله «تحقیق» پیدا کند (یعنی محقق و انجام‌شده شود)، ذمه محیل از همان دینی که حواله داده آزاد می‌شود و در عوض، ذمه محال علیه مشغول می‌شود؛ به زبان ساده‌تر، بدهکاری از دوش نفر اول برداشته می‌شود و بر دوش نفر دوم می‌افتد.

این متن توضیح نمی‌دهد که حواله با چه شرایطی «محقق» می‌شود و جزئیات آن را روشن نمی‌کند؛ این بخش در همین ماده مبهم است و در اینجا فقط همان حکم کلی گفته شده است.

مصادیق واقعی

علی به مریم بدهکار است. علی بدهی خود را به حسن حواله می‌دهد. پس از تحقق حواله، علی از آن بدهی آزاد می‌شود و حسن است که باید آن بدهی را بپردازد.
مریم از علی طلبکار است و علی بدهی‌اش را به حسن حواله می‌دهد. از زمانی که حواله محقق شود، مطالبهٔ آن دین از حسن صورت می‌گیرد، نه از علی.

سؤالات پرتکرار

بعد از حواله، چه کسی باید بدهی را بپردازد؟

طبق همین متن، پس از تحقق حواله ذمه «محال علیه» مشغول می‌شود؛ یعنی مسئولیت آن دین بر عهدهٔ او قرار می‌گیرد.

آیا بدهکار اولیه (محیل) بعد از حواله همچنان بدهکار می‌ماند؟

متن می‌گوید پس از تحقق حواله، ذمه محیل از دینی که حواله داده بری (آزاد) می‌شود. جزئیات بیشتر در این متن نیامده است.

منظور از «تحقیق حواله» چیست و چه زمانی حواله محقق می‌شود؟

این ماده توضیح نمی‌دهد که حواله با چه شرایطی محقق می‌شود؛ فقط حکم پس از تحقق آن را بیان کرده است. بنابراین در همین متن، معنی دقیق «تحقیق حواله» روشن نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۷۳۰ قانون مدنی — لویادسک