ماده ۶۴۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قرض عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر تملیک میکند که طرف مزبور مثل آن را از ‌حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید و در صورت تعذر رد مثل قیمت یوم‌الرد را بدهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید «قرض» یک قرارداد است که در آن یکی از دو طرف، مقدار مشخصی از مال خود را به طرف دیگر می‌دهد و او را مالک آن می‌کند؛ در مقابل، طرف دیگر باید مثل همان مال را از نظر مقدار، جنس و اوصاف برگرداند.

نکتهٔ مهم این است که در قرض، مال به قرض‌گیرنده «تملیک» می‌شود؛ یعنی مالک آن می‌شود و بعد باید چیزی شبیه به آن را پس بدهد، نه لزوماً همان مال عینی را.

همچنین اگر پس دادن «مثل» ممکن نباشد (یعنی نتواند چیزی با همان مقدار، جنس و وصف تهیه کند)، باید قیمت روزِ پرداخت را بدهد. متن دربارهٔ اینکه این متن معتبر است یا اصلاح شده، چیزی نمی‌گوید و در اینجا ارجاعی به مادهٔ دیگری هم دیده نمی‌شود.

مصادیق واقعی

علی یک کیلو برنج به مریم قرض می‌دهد و مالک آن می‌شود؛ قرار می‌گذارند مریم بعداً یک کیلو برنج با همان جنس و وصف برگرداند.
علی مقداری طلا به مریم قرض می‌دهد؛ اگر هنگام بازپرداخت تهیهٔ مثل آن ممکن نباشد، بر اساس این متن مریم باید قیمت روز پرداخت را بدهد.

سؤالات پرتکرار

در قرض، آیا باید همان مال اولیه پس داده شود؟

نه؛ بر اساس این متن، قرض‌گیرنده باید «مثل» آن مال را از نظر مقدار، جنس و وصف برگرداند.

اگر نتوانم مثل مال قرض‌گرفته‌شده را تهیه کنم چه باید بکنم؟

این ماده می‌گوید در صورت تعذر رد مثل، باید قیمت روز پرداخت (یوم‌الرد) را بدهید.

در قرض، مال قرض‌داده‌شده مالک چه کسی می‌شود؟

طبق این متن، قرض‌دهنده مال را به قرض‌گیرنده تملیک می‌کند؛ یعنی قرض‌گیرنده مالک آن می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←