ماده ۵۵۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر شرط شود که مضارب ضامن سرمایه خواهد بود و یا خسارات حاصله از تجارت متوجه مالک نخواهد شد عقد باطل است مگر اینکه به طور لزوم شرط شده باشد که مضارب از مال خود به مقدار خسارت یا تلف مجاناً به مالک تملیک کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مضاربه است. می‌گوید اگر در قرارداد شرط شود که مضارب، یعنی کسی که با سرمایهٔ دیگری تجارت می‌کند، ضامن سرمایه باشد، یا شرط شود خسارات ناشی از تجارت به مالک سرمایه مربوط نباشد، آن عقد باطل است.

اما یک استثنا دارد: اگر شرط به صورت الزام‌آور این باشد که مضارب از مال خودش، به اندازهٔ خسارت یا تلف، بدون دریافت عوض به مالک تملیک کند، عقد باطل نیست. در این حالت مضارب متعهد می‌شود چیزی از دارایی خود را به مالک منتقل کند.

مصادیق واقعی

علی سرمایه‌ای به مریم می‌دهد تا با آن مضاربه کند. اگر در قرارداد بنویسند مریم در هر صورت ضامن اصل سرمایه است، طبق این متن عقد باطل است، مگر شرط الزام‌آور دیگری باشد که مریم از مال خودش به اندازهٔ خسارت یا تلف، مجاناً به علی تملیک کند.
اگر شرط کنند هر خسارتی در تجارت پیش بیاید به علی که مالک سرمایه است مربوط نیست و مریم آن را جبران می‌کند، باز هم مطابق این ماده عقد باطل است، مگر همان استثنای تملیک مجانی از مال مضارب به مالک.

سؤالات پرتکرار

اگر در قرارداد مضاربه شرط شود مضارب ضامن سرمایه است، چه اثری دارد؟

متن ماده می‌گوید چنین شرطی باعث باطل بودن عقد است، مگر اینکه به طور الزام‌آور شرط شده باشد که مضارب از مال خودش به مقدار خسارت یا تلف، مجاناً به مالک تملیک کند.

منظور از مجاناً در این ماده چیست؟

یعنی مضارب در برابر آنچه به مالک تملیک می‌کند، از مالک عوض و چیزی دریافت نمی‌کند.

آیا این ماده دربارهٔ سود مضاربه هم حکمی دارد؟

در همین متن فقط از ضمان سرمایه، خسارات حاصله از تجارت، تلف و تملیک مجانی به مالک صحبت شده و دربارهٔ سود مطلبی نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۵۸ قانون مدنی — لویادسک