ماده ۵۳۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه مزارعه در اثناء مدت قبل از ظهور ثمره فسخ شود حاصل مال مالک بذر است و طرف دیگر مستحق اجرت‌المثل خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که قرارداد مزارعه در میان مدت و پیش از پیدا شدن محصول (ظهور ثمره) فسخ شود. در این حالت، قانون می‌گوید محصولی که از زمین به دست می‌آید مال کسی است که بذر را داده است؛ یعنی مالک بذر.

طرف دیگر قرارداد در این حالت مستحق «اجرت‌المثل» است. اجرت‌المثل یعنی عوض متعارفی برای کار یا تلاشی که او انجام داده، و متن این ماده مبلغ یا مقدار آن را تعیین نکرده است. در همین متن تبصره‌ای ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم قرارداد مزارعه دارند. علی بذر را تهیه کرده است. پیش از اینکه محصول در زمین ظاهر شود، قرارداد فسخ می‌شود. محصول از آنِ علی است و مریم مستحق اجرت‌المثل است.
در قرارداد مزارعه، مریم بذر را تهیه کرده و علی کارهای زراعی را انجام می‌دهد. اگر پیش از ظهور محصول قرارداد فسخ شود، محصول مال مریم است و علی مستحق اجرت‌المثل است.

سؤالات پرتکرار

اگر مزارعه قبل از بیرون آمدن محصول فسخ شود، محصول مال چه کسی است؟

طبق این ماده، محصول مال کسی است که بذر را داده است؛ یعنی مالک بذر.

طرف دیگر قرارداد در این حالت چه حقّی دارد؟

طرف دیگر مستحق اجرت‌المثل است.

مبلغ اجرت‌المثل در این ماده مشخص شده است؟

نه؛ این ماده فقط گفته طرف دیگر مستحق اجرت‌المثل است و مقدار یا مبلغ آن را تعیین نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۳۸ قانون مدنی — لویادسک