ماده ۵۲۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر یک از مالک، عامل و مزارع میتواند در صورت غبن معامله را فسخ کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به قرارداد مزارعه مربوط است؛ یعنی قراردادی که در آن یک طرف زمین یا باغ را در اختیار طرف دیگر می‌گذارد تا کشت‌وکار کند و محصول بین آنها تقسیم شود. بر اساس این ماده، اگر در این معامله «غبن» باشد، هر یک از سه طرفی که در متن نام برده شده — مالک، عامل و مزارع — می‌تواند معامله را فسخ کند.

«غبن» یعنی زیان و نابرابری آشکار؛ حالتی که سهم یا شرایط توافق‌شده برای یک طرف، به‌طور روشن با ارزش چیزی که داده یا کاری که انجام می‌دهد نمی‌خواند.

نکته: این متن کوتاه است و توضیح نمی‌دهد که غبن چگونه تعیین یا اثبات می‌شود، چه مدت برای فسخ وجود دارد، و واژه «مزارع» در کنار «مالک» و «عامل» دقیقاً به چه کسی اشاره دارد؛ بنابراین در این موارد متن مبهم است. متن به ماده دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی زمین کشاورزی‌اش را در اختیار مریم می‌گذارد تا در آن کشت کند و محصول بین آنها تقسیم شود؛ اگر بعداً معلوم شود که سهم علی از محصول به‌طور آشکار کمتر از ارزش زمین و حق اوست، علی می‌تواند معامله را فسخ کند.
مریم به‌عنوان کشاورز روی زمین حسن کار می‌کند و قرار است بخشی از محصول به او برسد؛ اگر سهم او به‌طور روشن با کار و هزینه‌ای که کرده نمی‌خواند، مریم می‌تواند معامله را فسخ کند.

سؤالات پرتکرار

غبن یعنی چه؟

متن تعریف دقیقی از غبن نیاورده، اما معنای رایج آن زیان و نابرابری آشکار است؛ یعنی سهم یا شرایط توافق‌شده برای یک طرف به‌طور روشن با آنچه داده یا انجام داده نمی‌خواند.

چه کسانی می‌توانند در صورت غبن معامله را فسخ کنند؟

طبق همین متن، هر یک از مالک، عامل و مزارع.

برای فسخ معامله چقدر وقت دارم؟

این متن هیچ مدت زمانی برای فسخ معین نکرده است؛ در این باره ساکت است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←