ماده ۵۲۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه زمین به واسطه فقدان آب یا علل دیگر از این قبیل از قابلیت انتفاع خارج شود و رفع مانع ممکن نباشد عقد مزارعه منفسخ‌ میشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره قرارداد مزارعه است؛ یعنی قراردادی که در آن زمین به کسی داده می‌شود تا در آن کشت و زرع کند و محصول بین آن‌ها تقسیم شود. طبق این ماده، اگر زمین به دلیلی مثل نبود آب یا دلایل مشابه دیگر، دیگر قابل بهره‌برداری و کشت نباشد و نتوان آن مانع را برطرف کرد، قرارداد مزارعه خودبه‌خود به هم می‌خورد (منفسخ می‌شود).

نکته مهم این است که این حکم دو شرط دارد: اول اینکه زمین واقعاً از قابلیت بهره‌برداری خارج شده باشد (نه فقط سخت یا کم‌بازده شده باشد)، و دوم اینکه رفع آن مانع ممکن نباشد. اگر فقط یکی از این‌ها برقرار باشد، متن این ماده حکمی برای آن حالت بیان نکرده است.

عبارت «علل دیگر از این قبیل» در متن باز و کلی است و مصادیق آن به‌طور دقیق مشخص نشده؛ بنابراین درباره اینکه کدام موارد دیگر زیر این عبارت می‌گنجد، این متن ابهام دارد.

مصادیق واقعی

علی زمینی را به مریم برای کشاورزی به شکل مزارعه واگذار می‌کند. بعد از مدتی چاه آب زمین می‌خشکد و هیچ راهی برای رساندن آب به زمین وجود ندارد. در این حالت عقد مزارعه منفسخ می‌شود.
حسن زمین کشاورزی‌اش را به رضا به مزارعه می‌دهد، اما زمین به دلیلی که رفع آن ممکن نیست از قابلیت بهره‌برداری خارج می‌شود؛ در این صورت عقد به هم می‌خورد.

سؤالات پرتکرار

اگر آب زمین کشاورزی تمام شود، قرارداد مزارعه چه می‌شود؟

اگر به خاطر نبود آب، زمین دیگر قابل بهره‌برداری نباشد و رفع این مانع هم ممکن نباشد، طبق این ماده عقد مزارعه منفسخ می‌شود.

اگر بشود مشکل کم‌آبی زمین را حل کرد، باز هم قرارداد به هم می‌خورد؟

طبق این ماده، منفسخ شدن عقد به این شرط بسته شده که رفع مانع ممکن نباشد. اگر رفع مانع ممکن باشد، این ماده ناظر به آن حالت نیست.

منظور از «علل دیگر از این قبیل» چیست؟

متن این ماده فقط به«فقدان آب یا علل دیگر از این قبیل» اشاره کرده و مصادیق آن را دقیقاً مشخص نکرده است؛ بنابراین درباره اینکه چه موارد دیگری زیر این عبارت قرار می‌گیرد، متن ابهام دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۲۷ قانون مدنی — لویادسک