ماده ۵۲۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عقد مزارعه عقدی است لازم.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فقط یک حکم کوتاه دارد: عقد مزارعه یک قرارداد «لازم» است.

«لازم» اصطلاحی است که در برابر «جایز» به کار می‌رود؛ یعنی قراردادی که دو طرف آن، به‌تنهایی و یک‌طرفه نمی‌توانند آن را بر هم بزنند و تا زمانی که قرارداد پابرجاست، به آن پایبند هستند.

این ماده دربارهٔ جزئیات مزارعه — مثل اینکه چه کسی زمین را در اختیار می‌گذارد، سهم هر طرف چه مقدار است، مدت قرارداد چقدر است یا در چه شرایطی می‌توان آن را پایان داد — هیچ توضیحی نمی‌دهد و فقط حکم کلی لازم‌بودن را بیان می‌کند.

مصادیق واقعی

علی زمین کشاورزی‌اش را با یک قرارداد مزارعه در اختیار مریم می‌گذارد تا مریم در آن کشت کند و محصول میان آن‌ها تقسیم شود. بر اساس این ماده، قرارداد آن‌ها لازم است؛ پس تا وقتی قرارداد باقی است، هیچ‌کدام نمی‌توانند یک‌طرفه از آن خارج شوند.
دو نفر قرارداد مزارعه امضا کرده‌اند و بعد یکی از آن‌ها بدون توافق طرف دیگر می‌خواهد قرارداد را کنار بگذارد؛ این ماده می‌گوید عقد مزارعه لازم است.

سؤالات پرتکرار

«لازم بودن» عقد مزارعه یعنی چه؟

یعنی این عقد محکم و پایدار است و طرفین تا زمانی که قرارداد برقرار است به آن پایبند هستند؛ در مقابل عقد «جایز» قرار دارد که رهاکردن آن آسان‌تر است. متن همین ماده فقط همین را می‌گوید و شرایط پایان دادن به آن را توضیح نمی‌دهد.

آیا این ماده می‌گوید در قرارداد مزارعه سهم هر طرف چقدر است؟

نه. این ماده فقط می‌گوید عقد مزارعه عقدی است لازم و دربارهٔ سهم طرفین، مدت یا جزئیات دیگر چیزی نمی‌گوید.

آیا با این ماده می‌فهمیم قرارداد مزارعه چطور بسته می‌شود و چه شرایطی دارد؟

نه. این ماده فقط حکم کلی لازم‌بودن را بیان می‌کند و دربارهٔ نحوهٔ بستن قرارداد و شرایط آن توضیحی نمی‌دهد؛ برای آن جزئیات باید به متن‌های دیگر همین فصل مراجعه کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←