ماده ۵۱۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در عقد مزارعه حصه هر یک از مزارع و عامل باید به نحو اشاعه از قبیل ربع یا ثلث یا نصف و غیره معین گردد و اگر به نحو دیگر باشد ‌احکام مزارعه جاری نخواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ عقد مزارعه است؛ یعنی قراردادی که در آن زمینی برای کشاورزی در اختیار کسی قرار می‌گیرد و محصول بین دو طرف تقسیم می‌شود.

قانون می‌گوید سهم هر یک از دو طرف (صاحب زمین و کسی که روی زمین کار می‌کند) باید به شکل «اشاعه» مشخص شود؛ یعنی سهم هرکس به صورت کسری از کل محصول بیان شود، مثل یک‌چهارم، یک‌سوم یا یک‌دوم.

اگر سهم‌ها به شکل دیگری تعیین شود، دیگر احکام مزارعه بر آن قرارداد جاری نمی‌شود. توجه کنید که متن ماده فقط همین را می‌گوید و توضیح نمی‌دهد که در آن صورت چه چیزی جایگزین می‌شود.

مصادیق واقعی

علی صاحب زمین است و با مریم توافق می‌کند که زمین را برای کشاورزی به او بسپارد و محصول به صورت نصف‌نصف تقسیم شود. چون سهم هر طرف به شکل کسری از کل محصول (نصف) معین شده، این تعیین سهم به نحو اشاعه است.
علی با مریم توافق می‌کند که مریم روی زمین کشاورزی کند و در پایان، علی صد کیسهٔ مشخص از محصول را بردارد و بقیه مال مریم باشد. اینجا سهم‌ها به شکل کسری از کل محصول تعیین نشده است و مطابق این ماده احکام مزارعه جاری نخواهد شد.

سؤالات پرتکرار

سهم‌ها در قرارداد مزارعه باید چطور تعیین شود؟

باید به نحو اشاعه و به صورت کسری از کل محصول معین شود، مثل یک‌چهارم، یک‌سوم یا یک‌دوم.

اگر سهم‌ها را به شکل دیگری تعیین کنیم چه می‌شود؟

بر اساس همین ماده، در آن صورت احکام مزارعه جاری نخواهد شد.

آیا این ماده خودش توضیح می‌دهد که در صورت رعایت نشدن شرط، قرارداد چه وضعی پیدا می‌کند؟

نه، متن این ماده فقط می‌گوید احکام مزارعه جاری نمی‌شود و دربارهٔ سرنوشت آن قرارداد توضیح دیگری نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۵۱۹ قانون مدنی — لویادسک