ماده ۴۹۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مستاجر نسبت به عین مستاجره ضامن نیست به این معنی که اگر عین مستاجره بدون تفریط یا تعدی او کلاً یا بعضاً تلف شود مسئول نخواهد بود ولی اگر مستاجر تفریط یا تعدی نماید ضامن است اگر چه نقص در ‌نتیجه تفریط یا تعدی حاصل نشده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مسئولیت مستاجر در برابر از بین رفتن یا آسیب دیدن مال اجاره‌ای (عین مستاجره) است. بر اساس آن، اگر مال اجاره‌ای بدون کوتاهی یا تجاوز از حدود مجاز مستاجر، به‌طور کلی یا جزئی تلف شود، مستاجر مسئول (ضامن) نیست.

اما اگر مستاجر کوتاهی کند یا از حدود مجاز بیرون برود، در برابر تلف شدن مال ضامن است. این ضامن بودن حتی در صورتی هم هست که آن نقص یا خرابی در نتیجهٔ همان کوتاهی یا تجاوز به وجود نیامده باشد.

واژه‌های تفریط و تعدی در همین متن تعریف نشده‌اند؛ روی هم به کوتاهی یا سهل‌انگاری و گذشتن از حدود مجاز اشاره دارند.

مصادیق واقعی

علی یک دوچرخه اجاره می‌کند. بدون کوتاهی او، دوچرخه در اثر حادثه‌ای خارج از کنترلش آسیب می‌بیند؛ طبق این ماده او ضامن نیست.
مریم خانه‌ای اجاره می‌کند و برخلاف حدود اجازه، از آن برای نگهداری مواد قابل اشتعال استفاده می‌کند. اگر بعداً نقصی در خانه پیدا شود، طبق این ماده او ضامن است، حتی اگر آن نقص از نگهداری مواد قابل اشتعال ناشی نشده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر مال اجاره‌ای بدون کوتاهی من خراب شود، باید خسارت بدهم؟

طبق این ماده، اگر تلف شدن مال به‌طور کلی یا جزئی بدون تفریط یا تعدی تو باشد، ضامن نیستی.

اگر کوتاهی کنم اما خرابی ربطی به کوتاهی من نداشته باشد، باز هم مسئولم؟

بله. متن می‌گوید اگر تفریط یا تعدی کنی، ضامنی، حتی اگر نقص در نتیجه تفریط یا تعدی حاصل نشده باشد.

تفریط و تعدی در این ماده به چه معناست؟

این ماده تعریف دقیق آن‌ها را نگفته است؛ در فهم ساده، تفریط کوتاهی یا سهل‌انگاری و تعدی گذشتن از حدود مجاز است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←