ماده ۴۹۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر منفعتی که در اجاره تعیین شده است به خصوصیت آن منظور نبوده مستاجر میتواند استفاده منفعتی کند که از حیث ضرر مساوی یا ‌کمتر از منفعت معینه باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ اجاره است. طبق متن، اگر منفعتی که در اجاره تعیین شده، به خصوصیت آن منظور نبوده باشد، مستأجر می‌تواند از منفعتی استفاده کند که از نظر ضرر، مساوی یا کمتر از منفعت تعیین‌شده باشد.

به بیان ساده، وقتی خصوصیت ویژهٔ آن استفادهٔ مشخص‌شده هدف نبوده، مستأجر در انتخاب استفادهٔ جایگزین محدود به همان مورد نیست؛ اما استفادهٔ جایگزین باید از حیث ضرر مساوی یا کمتر از منفعت معینه باشد.

متن دربارهٔ اینکه چه چیزی «خصوصیت» محسوب می‌شود یا اگر خصوصیت منظور بوده باشد چه حکمی دارد، توضیحی نمی‌دهد و در این باره ابهام دارد.

مصادیق واقعی

علی اتاقی را برای نگهداری وسایل اجاره کرده و در اجاره مشخص نشده که حتماً از اتاق شمالی استفاده کند. اگر اتاق دیگری را برای همان کار انتخاب کند و از نظر ضرر مساوی یا کمتر باشد، این ماده این وضعیت را پوشش می‌دهد.
مریم مغازه‌ای را برای فروشگاه اجاره کرده و در قرارداد خصوصیت خاصی برای نوع استفاده تعیین نشده است. اگر او بخش دیگری از مغازه را با استفاده‌ای که از حیث ضرر مساوی یا کمتر است به کار بگیرد، متن ماده به این حالت اشاره دارد.

سؤالات پرتکرار

اگر در قرارداد اجاره یک استفادهٔ خاص تعیین شده باشد و خصوصیت آن مهم نباشد، مستأجر چه حق دارد؟

طبق متن، می‌تواند از منفعتی استفاده کند که از حیث ضرر مساوی یا کمتر از منفعت تعیین‌شده باشد.

معیار استفادهٔ جایگزین چیست؟

معیار این است که از حیث ضرر، مساوی یا کمتر از منفعت معینه باشد.

اگر در اجاره، خصوصیت منفعت تعیین‌شده واقعاً منظور بوده باشد، این ماده چه می‌گوید؟

متن فقط حالت «به خصوصیت آن منظور نبوده» را بیان می‌کند و دربارهٔ حالت دیگر توضیحی نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۹۱ قانون مدنی — لویادسک