ماده ۴۵۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در عقد بیع متعاملین میتوانند شرط نمایند که هر گاه بایع در مدت معینی تمام مثل ثمن را به مشتری رد کند خیار فسخ معامله را نسبت ‌به تمام مبیع داشته باشد و همچنین میتوانند شرط کنند که هر گاه بعض مثل ثمن را رد کرد خیار فسخ معامله را نسبت ‌به تمام یا بعض مبیع داشته باشد‌ در هر حال حق خیار تابع قرار داد متعاملین خواهد بود و هر گاه نسبت ‌به ثمن قید تمام یا بعض نشده باشد خیار ثابت نخواهد بود مگر با رد تمام ثمن.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «بیع شرط» است؛ یعنی در قرارداد خرید و فروش، دو طرف می‌توانند شرط کنند که فروشنده در مدت معینی که در قرارداد آمده، اگر «مثل ثمن» (مبلغی برابر با قیمت) را به خریدار برگرداند، حق فسخ معامله را نسبت به تمام مال فروخته‌شده داشته باشد.

همچنین می‌توانند شرط کنند که اگر فروشنده بخشی از مثل ثمن را برگرداند، حق فسخ نسبت به تمام یا بخشی از مال فروخته‌شده داشته باشد. در هر حال، این حق فسخ تابع قرارداد خودشان است.

اگر در قرارداد دربارهٔ ثمن مشخص نشده باشد که «تمام» یا «بعض» برگردانده می‌شود، حق فسخ وجود ندارد مگر اینکه تمام ثمن برگردانده شود.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را به مریم می‌فروشد و در قرارداد شرط می‌کنند اگر علی در مدت تعیین‌شده در همان قرارداد، تمام مبلغی را که معادل ثمن است به مریم برگرداند، علی حق فسخ معامله را نسبت به تمام خانه دارد.
علی و مریم شرط می‌کنند اگر علی فقط بخشی از مبلغ معادل ثمن را برگرداند، حق فسخ نسبت به تمام یا بخشی از خانه را داشته باشد؛ در این صورت طبق همان قرارداد عمل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

در بیع شرط، اگر فروشنده بخواهد معامله را فسخ کند چه باید بکند؟

بر اساس قرارداد؛ اگر شرط شده باشد در مدت معین تمام مثل ثمن را به خریدار برگرداند، حق فسخ نسبت به تمام مال فروخته‌شده دارد.

اگر قرارداد بگوید با برگرداندن قسمتی از پول، حق فسخ دارد چه می‌شود؟

طرفین می‌توانند شرط کنند که با برگرداندن بعض مثل ثمن، حق فسخ نسبت به تمام یا بعض مبیع باشد؛ حق خیار تابع قرارداد آن‌هاست.

اگر در قرارداد مشخص نشده باشد که تمام ثمن برگردانده می‌شود یا بعض آن؟

در این حالت خیار ثابت نمی‌شود مگر اینکه تمام ثمن برگردانده شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۵۸ قانون مدنی — لویادسک