ماده ۴۵۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در بیع شرط به مجرد عقد مبیع ملک مشتری می‌شود با قید خیار برای بایع بنابراین اگر بایع به شرایطی که بین او و مشتری برای ‌استرداد مبیع مقرر شده است عمل ننماید بیع قطعی شده و مشتری مالک قطعی مبیع می‌گردد و اگر بالعکس بایع به شرایط مزبوره عمل نماید و مبیع را‌ استرداد کند از حین فسخ مبیع مال بایع خواهد شد ولی نمائات و منافع حاصله از حین عقد تا حین فسخ مال مشتری است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «بیع شرط» است؛ یعنی خرید و فروشی که در آن برای فروشنده حق فسخ یا بازگرداندن مال قرار داده شده است. بر اساس این متن، به مجرد بسته شدن عقد، مال فروخته‌شده ملک مشتری می‌شود، ولی برای فروشنده یک حق خیار وجود دارد. اگر فروشنده به شرایطی که بین او و مشتری برای استرداد مال تعیین شده عمل نکند، بیع قطعی می‌شود و مشتری مالک قطعی مال می‌گردد.

اگر برعکس، فروشنده به آن شرایط عمل کند و مال را استرداد کند، از زمان فسخ، مال از آن فروشنده خواهد بود. اما نمائات و منافع به‌دست‌آمده از زمان عقد تا زمان فسخ، متعلق به مشتری است.

مصادیق واقعی

علی خانه‌ای را با بیع شرط به مریم می‌فروشد و شرط می‌شود اگر علی تا شرایطی عمل کند، خانه را پس بگیرد. اگر علی به آن شرایط عمل نکند، فروش قطعی می‌شود و مریم مالک قطعی خانه می‌شود.
علی طبق شرایط عمل می‌کند و خانه را از مریم پس می‌گیرد. از زمان فسخ، خانه مال علی است؛ اما اجاره یا منفعتی که از زمان عقد تا فسخ از خانه به دست آمده، مال مریم است.

سؤالات پرتکرار

در بیع شرط، به محض بسته شدن قرارداد، مال از کیست؟

به مجرد عقد، مال فروخته‌شده ملک مشتری می‌شود، ولی برای فروشنده حق خیار قرار داده شده است.

اگر فروشنده به شرایط توافق‌شده برای پس گرفتن مال عمل نکند، چه می‌شود؟

بیع قطعی می‌شود و مشتری مالک قطعی مال می‌گردد.

اگر فروشنده مال را استرداد کند، منافع دوره قبل از فسخ مال کیست؟

از زمان فسخ، مال از فروشنده است؛ اما نمائات و منافع از زمان عقد تا زمان فسخ مال مشتری است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←