ماده ۴۵۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تمام انواع خیار در جمیع معاملات لازمه ممکن است موجود باشد مگر خیار مجلس و حیوان و تاخیر ثمن که مخصوص بیع است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «خیار» است؛ یعنی حقّی که در برخی معامله‌ها به طرفین داده می‌شود تا بتوانند معامله را بر هم بزنند. بر اساس این متن، در همهٔ معامله‌های لازم (معامله‌هایی که طرفین بدون وجود یک حقّ بر هم زدن نمی‌توانند از آن خارج شوند)، ممکن است انواع خیار وجود داشته باشد.

اما سه نوع خیار از این قاعده جدا شده‌اند: خیار مجلس، خیار حیوان و خیار تأخیر ثمن. متن می‌گوید این سه مورد فقط مخصوص «بیع» (خرید و فروش) هستند و در معامله‌های دیگر جای ندارند.

نکته: متن فقط می‌گوید وجود این انواع «ممکن است»، یعنی حتماً در همهٔ معامله‌ها وجود ندارند؛ همچنین این ماده توضیح نمی‌دهد هر یک از این خیارها دقیقاً چه شرایطی دارند.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را به مریم می‌فروشد (بیع). طبق این متن، امکان دارد در این معامله هر سه خیار مجلس، حیوان و تأخیر ثمن مطرح باشد، چون این سه مخصوص بیع هستند.
علی مغازه‌اش را برای مدت معیّنی به مریم اجاره می‌دهد. این معامله بیع نیست، پس طبق این متن آن سه خیار (مجلس، حیوان و تأخیر ثمن) در آن مطرح نمی‌شود؛ هرچند ممکن است انواع دیگر خیار در آن وجود داشته باشد.

سؤالات پرتکرار

خیار یعنی چه؟

بر اساس این متن، خیار حقّی است که می‌تواند در معامله‌های لازم وجود داشته باشد و به بر هم زدن معامله مربوط است. خودِ ماده توضیح بیشتری دربارهٔ نحوهٔ استفاده از آن نداده است.

آیا هر سه خیار مجلس، حیوان و تأخیر ثمن در همهٔ قراردادها وجود دارد؟

نه. این ماده می‌گوید این سه خیار مخصوص بیع (خرید و فروش) هستند، در حالی که سایر انواع خیار ممکن است در همهٔ معامله‌های لازم وجود داشته باشند.

آیا در یک معاملهٔ غیر از خرید و فروش، هیچ خیاری وجود ندارد؟

این ماده چنین چیزی نمی‌گوید. فقط می‌گوید آن سه خیار مخصوص بیع است؛ دربارهٔ بقیهٔ انواع خیار می‌گوید ممکن است در همهٔ معامله‌های لازم وجود داشته باشند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۵۶ قانون مدنی — لویادسک