ماده ۴۵۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر پس از عقد بیع مشتری تمام یا قسمتی از مبیع را متعلق حق غیر قرار دهد مثل اینکه نزد کسی رهن گذارد فسخ معامله موجب زوال ‌حق شخص مزبور نخواهد شد مگر اینکه شرط خلاف شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که پس از قرارداد خرید و فروش (بیع)، خریدار تمام یا بخشی از مال فروخته‌شده (مبیع) را در اختیار حق شخص دیگری قرار دهد؛ مثلاً آن را نزد کسی به رهن بگذارد.

در چنین حالتی، اگر معامله فسخ شود، فسخ معامله باعث از بین رفتن حق آن شخص دیگر نمی‌شود.

این حکم یک استثنا هم دارد: اگر شرط خلاف شده باشد، یعنی طرفین طور دیگری توافق کرده باشند، دیگر این حکم حاکم نیست. متن ماده دربارهٔ جزئیات آن شرط یا آثار دیگر توضیحی نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی خانه خود را به مریم می‌فروشد. مریم خانه را نزد حسن به رهن می‌گذارد. بعداً معامله بین علی و مریم فسخ می‌شود. بر اساس این ماده، حق حسن با فسخ معامله از بین نمی‌رود، مگر اینکه شرط خلاف شده باشد.
علی زمینی را به مریم می‌فروشد. مریم قسمتی از زمین را متعلق حق دیگری قرار می‌دهد. اگر معامله فسخ شود، حق آن شخص نسبت به همان قسمت، طبق این ماده از بین نمی‌رود، مگر شرط خلاف شده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر مشتری مبیع را رهن بگذارد و بعد معامله فسخ شود، حق رهن‌گیرنده از بین می‌رود؟

طبق این ماده، فسخ معامله موجب زوال حق او نمی‌شود، مگر اینکه شرط خلاف شده باشد.

آیا این حکم فقط وقتی است که تمام مبیع متعلق حق غیر شود؟

نه؛ متن می‌گوید تمام یا قسمتی از مبیع.

شرط خلاف چه اثری دارد؟

متن فقط می‌گوید اگر شرط خلاف شده باشد، حکم عدم زوال حق کنار می‌رود؛ اما جزئیات بیشتر را بیان نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←