ماده ۴۴۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مورد تبعض صفقه قسمتی از ثمن که باید به مشتری برگردد به طریق ذیل حساب میشود: ‌آن قسمت از مبیع که به ملکیت مشتری قرار گرفته منفرداً قیمت میشود و هر نسبتی که بین قیمت مزبور و قیمتی که مجموع مبیع در حال اجتماع دارد‌ پیدا شود به همان نسبت از ثمن را بایع نگاه داشته و بقیه را باید به مشتری رد نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که در آن «تبعض صفقه» پیش آمده است. متن، تعریف تبعض صفقه را نگفته و فقط روش محاسبهٔ قسمتی از ثمن را که باید به مشتری برگردد بیان می‌کند.

برای محاسبه، قسمتی از مبیع که به ملکیت مشتری درآمده جداگانه قیمت‌گذاری می‌شود. بعد نسبت بین این قیمت و قیمتی که مجموع مبیع در حال اجتماع دارد پیدا می‌شود. فروشنده به همان نسبت از ثمن را نگه می‌دارد و بقیه را باید به مشتری رد کند.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی دو کالا را با هم به مریم می‌فروشد و ثمن مجموع ۱۰۰ واحد است. بعد بخشی از مبیع به ملکیت مریم درآمده و قیمت منفرد آن بخش ۳۰ واحد باشد. نسبت ۳۰ به ۱۰۰ یعنی ۳۰ درصد؛ علی ۳۰ واحد از ثمن را نگه می‌دارد و ۷۰ واحد را به مریم برمی‌گرداند.
اگر قیمت منفرد آن قسمتی که به مشتری رسیده ۴۰ واحد و قیمت مجموع مبیع در حال اجتماع ۱۰۰ واحد باشد، فروشنده ۴۰ واحد از ثمن را نگه می‌دارد و بقیه را باید به مشتری رد کند.

سؤالات پرتکرار

منظور از تبعض صفقه در این ماده چیست؟

خود این متن تعریف تبعض صفقه را بیان نکرده؛ فقط برای آن حالت، روش حساب کردن قسمتی از ثمن که باید به مشتری برگردد را گفته است.

اگر قیمت بخشی که به مشتری رسیده ۳۰ و قیمت مجموع مبیع ۱۰۰ باشد، فروشنده چقدر نگه می‌دارد؟

به همان نسبت ۳۰ به ۱۰۰، یعنی ۳۰ واحد از ثمن را نگه می‌دارد و بقیه را باید به مشتری رد کند.

قیمت‌گذاری در این ماده چگونه انجام می‌شود؟

متن می‌گوید قسمتی از مبیع که به ملکیت مشتری قرار گرفته منفرداً قیمت می‌شود و با قیمت مجموع مبیع در حال اجتماع مقایسه می‌گردد. جزئیات بیشتر در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۴۲ قانون مدنی — لویادسک