ماده ۴۴۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

خیار تبعض صفقه وقتی حاصل میشود که عقد بیع نسبت به بعض مبیع به جهتی از جهات باطل باشد در این صورت مشتری حق ‌خواهد داشت بیع را فسخ نماید یا به نسبت قسمتی که بیع واقع شده است قبول کند و نسبت به قسمتی که بیع باطل بوده است ثمن را استرداد کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که در یک معاملهٔ بیع، فقط بخشی از چیزی که فروخته شده (مبیع) باطل باشد، نه همهٔ آن. در چنین حالتی برای خریدار حق فسخ ایجاد می‌شود که به آن «خیار تبعض صفقه» می‌گویند.

خریدار دو راه دارد: می‌تواند تمام معامله را فسخ کند، یا بخشی را که معامله نسبت به آن درست واقع شده قبول کند و برای بخشی که معامله باطل بوده، پولی را که پرداخت کرده پس بگیرد.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم از علی چیزی را می‌خرد که از دو بخش تشکیل شده است. اگر معلوم شود معامله فقط نسبت به یک بخش باطل است، مریم می‌تواند کل معامله را فسخ کند، یا بخش درست را قبول کند و پول بخش باطل را پس بگیرد.
علی از مریم چیزی می‌خرد که بخشی از آن معامله باطل است. علی می‌تواند معامله را فسخ کند، یا نسبت به قسمتی که معامله درست بوده قبول کند و ثمن قسمتی که باطل بوده را استرداد کند.

سؤالات پرتکرار

خیار تبعض صفقه یعنی چه؟

یعنی حقی که وقتی بخشی از معاملهٔ بیع باطل باشد برای خریدار ایجاد می‌شود تا بتواند دربارهٔ ادامه یا فسخ معامله تصمیم بگیرد.

اگر بخشی از معامله باطل باشد، خریدار چه حق‌هایی دارد؟

خریدار می‌تواند بیع را فسخ کند، یا نسبت به قسمتی که بیع واقع شده قبول کند و نسبت به قسمتی که بیع باطل بوده ثمن را استرداد کند.

آیا خریدار می‌تواند بخش درست معامله را نگه دارد و فقط پول بخش باطل را پس بگیرد؟

بله، بر اساس این ماده خریدار می‌تواند نسبت به قسمتی که بیع واقع شده قبول کند و برای قسمتی که بیع باطل بوده، ثمن را استرداد کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۴۱ قانون مدنی — لویادسک