ماده ۳۹۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

خیارات از قرار ذیل‌اند: ۱) خیار مجلس ۲) خیار حیوان ۳) خیار شرط ۴) خیار تاخیر ثمن ۵) خیار رویت و تخلف وصف ۶) خیار غبن ۷) خیار عیب ۸) خیار تدلیس ۹) خیار تبعض صفقه ۱۰) خیار تخلف شرط

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فقط فهرست انواع «خیار» را در بیع (خرید و فروش) نام می‌برد. «خیار» به معنای حق برهم‌زدن معامله است؛ یعنی در بعضی حالت‌ها یکی از دو طرف می‌تواند معامله را به هم بزند. ماده می‌گوید این حق‌ها ده مورد هستند و آن‌ها را با نام می‌شمارد: خیار مجلس، خیار حیوان، خیار شرط، خیار تاخیر ثمن، خیار رویت و تخلف وصف، خیار غبن، خیار عیب، خیار تدلیس، خیار تبعض صفقه و خیار تخلف شرط.

نکته مهم این است که این ماده فقط نام این ده خیار را آورده و توضیح نداده که هر کدام چه معنایی دارد، در چه شرایطی به وجود می‌آید، چه مدت دارد یا چطور می‌شود از آن استفاده کرد. همچنین معلوم نکرده که آیا این فهرست کامل و بسته است یا موارد دیگری هم وجود دارد. برای فهمیدن جزئیات هر یک از این خیارها باید به مواد دیگر همین قانون مراجعه کرد که در این متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی خانه‌ای را به مریم می‌فروشد. بعداً بین آن‌ها اختلاف می‌شود که آیا یکی از طرفین حق برهم‌زدن این معامله را دارد یا نه. برای دانستن اینکه چه نوع حق‌هایی برای برهم‌زدن معامله شناخته شده است، به فهرست همین ماده مراجعه می‌شود.
مریم چیزی را از علی می‌خرد و بعد می‌خواهد بداند امکان لغو یا برگشت این خرید وجود دارد یا نه؛ این ماده نام انواع این حق‌ها را نشان می‌دهد، اما شرایط و جزئیات هرکدام در همین متن توضیح داده نشده است.

سؤالات پرتکرار

خیار یعنی چه؟

این ماده خودش «خیار» را تعریف نکرده و فقط نام انواع آن را شمرده است. از متن این ماده تنها این برمی‌آید که خیار یکی از مباحث مربوط به بیع است و ده نوع از آن نام برده شده.

این ماده چند نوع خیار را نام برده است؟

ده مورد: خیار مجلس، خیار حیوان، خیار شرط، خیار تاخیر ثمن، خیار رویت و تخلف وصف، خیار غبن، خیار عیب، خیار تدلیس، خیار تبعض صفقه و خیار تخلف شرط.

شرایط و مدت هر یک از این خیارها در همین ماده گفته شده است؟

نه. این ماده فقط نام آن‌ها را فهرست کرده و هیچ توضیحی دربارهٔ معنا، شرایط، مدت یا نحوهٔ استفاده از آن‌ها نداده است. متن به هیچ ماده یا مقررهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۹۶ قانون مدنی — لویادسک